رفع مشکلات ناباروری در گاوهای شیری

بسیاری از تولید کنندگان در موقعیت های مختلف با مشکلاتی در عملکرد تولید مثلی گله خود روبرو می شوند.زمانیکه راندمان تولید مثلی گله افت می کند،تولید کننده باید برای شناسایی علل امر و یافتن راه حل،با دامپزشک گله،کارشناس تلقیح مصنوعی،نمایندگی شرکت تامین خوراک و دیگر افراد ذیربط مشورت نماید.متن حاضر به معرفی انواع اصلی مشکلات ناباروری در گله می پردازد و برای پیشگیری و کنترل آن ها پیشنهاداتی ارائه می دهد.
جفت ماندگی:
زمانی که جفت یک گاو ماده،ظرف 12 ساعت پس از زایمان خارج نشود،این وضعیت را جفت ماندگی می گویند.بروز جفت ماندگی در گله های گاو شیری نباید بیش از 8 % باشد.
فاکتورهای احتمالی دخیل در جفت ماندگی:
1- عفونت های خاص از قبیل لپتوسپیروز،بروسلوز،کامپیلوباکتر،رینوتراکئیتیس عفونی(IBR) و دیگر عفونت ها می تواند سبب جفت ماندگی گردد.این عفونت ها ممکن است سبب سقط جنین گردد اما می تواند جفت ماندگی پس از زایمان را نیز منجر شود.
2- عفونت های نا معین ایجاد شده توسط طیف وسیعی از باکتری ها و ویروس ها که در خلال آبستنی یا هنگام زایمان رخ می دهند،می توانند به نحوی با جفت ماندگی مرتبط باشند.
3- دوقلوزایی و زایمان های غیر طبیعی شامل زایمان های طولانی مدت یا سخت زایی ها،اغلب سبب جفت ماندگی خواهند شد.
4- کمبود سلنیم،ویتامین A و یا ویتامین E می تواندبروز جفت ماندگی را به میزان بالایی افزایش دهد.
5- چاق شدن گاوهای خشک از روی دریافت انرژی اضافی و یا دوره ی خشکی طولانی مدت اغلب با جفت ماندگی مرتبط می باشد.
رفع مشکل و پیشنهادات کنترلی:
1- عفونت های خاص را آزمایش کنید.از آزمایش های خونی در تشخیص عفونت های خاص بهره بگیرید.چنانچه عفونتی را تشخیص دادید،نسبت به معالجه،واکسیناسیون و یا حذف گاو آلوده اقدام نمایید.
2- با تمییز نگاه داشتن محوطه ی زایمان و بستر پوشانی مناسب،تماس گاو با ارگانیسم های نا معین را به حداقل برسانید.در صورت امکان،زایمان را روی علوفه انجام دهید.از جایگاه زایمان برای مقاصد دیگر استفاده نکنید.
3- تلیسه ها را با گاوهای نری آمیزش دهید که رکورد آسانزایی داشته اند.به دقت گاوهای در حال زایمان و تلیسه ها را تحت نظر بگیرید.چنانچه پس از گذشت 30 دقیقه پیشرفت چندانی در زایمان حاصل نشد،گاو نیاز به کمک شما دارد.سعی کنید به آرامی و با رعایت نظافت این کار را انجام دهید.
4- در مناطقی که از لحاظ سلنیم فقیرند،سلنیم مکمل را به صورت غذای خشک یا تزریق به گاوهای خشک برسانید.آزمایشاتی ترتیب دهید که وضعیت سلنیم را تعیین نماید.حداقل 5-4 هفته در سال گاوها را با علوفه مرتعی سبز و تازه تغذیه کنید.حدود 160000 واحد ویتامین A(یک میلیگرم کاروتن معادل 400 واحد ویتامین A است)از تمامی منابع(طبیعی و مکمل) تهیه نمایید.
5- از بالا رفتن بیش از حد نمره وضعیت جلوگیری نمایید.دسترسی به خوراک های پرانرژی مثل سیلوی ذرت یا مواد دانه ای را طی دوره ی خشکی محدود نمایید.
متریت:
عفونت رحم تحت عنوان متریت شناخته می شود.گاوها معمولا طی 2 هفته اول پس از زایمان ترشحاتی به رنگ قرمز-قهوه ای از خود بیرون می دهند.چنانچه این ترشحات بیش از 2 هفته ادامه یابد یا اگر ترشحات بدبو باشند،این امر گواهی بر عفونت رحمی دارد.
فاکتورهای احتمالی دخیل در ایجاد متریت:
1- بسیاری از گاوهایی که جفت ماندگی دارند، دچار متریت نیز خواهند شد.(فاکتورهای موثر بر جفت ماندگی را مشاهده نمایید)
2- ممکن است در اثر سختزایی،به مجرای تولید مثلی جراحاتی وارد آمده باشد و یا نیروی بیش از حدی که حین کمک رساندن اعمال شده سبب بروز این جراحات گشته باشد.همچنین این جراحات می تواند در زمان تلقیح یا تیمار های رحمی نیز بوجود آمده باشد.
3- آلودگی مجرای تولید مثلی می تواند در زمان زایمان،آنهم وقتی گاوها یا تلیسه ها شدیدا نسبت به عفونت حساس اند بوجود آید.چنانچه محل زایمان آلوده باشد یا اگر کمک رسانی در حین زایمان غیر بهداشتی انجام گرفته باشد،نتیجه ی احتمالی آن متریت خواهد بود.
4- استفاده از بلوس های رحمی بخاطر واکنش بدن به مواد موجود در بلوس ها می تواند منجر به تجمع چرک گردد.
5- کمبود سلنیم یا ویتامین E ممکن است با متریت مرتبط باشد.
6- چاقی بیش از حد ممکن است سلامتی گاوها را در زمان زایمان یا اوایل شیرواری به خطر اندازد.این خطرات شامل جفت ماندگی،متریت،استونومی و جابجایی شیردان می باشند.
رفع مشکل و پیشنهادات کنترلی:
1- چنانچه بروز جفت ماندگی از 8 % بالاتر باشد،به اقدامات کنترلی ذکر شده در بالا نگاه کنید.بسیاری ار شرایطی که گاوها را در معرض جفت ماندگی قرار می دهد،به توسعه ی متریت نیز کمک می کند.
2- گاوها باید در مکان پاکیزه ای زایمان کنند.
a) آغل یا چراگاه های کاملا پاکیزه را آماده نمایید.محل زایمان را طوری انتخاب کنید که امکان مشاهده ی مکرر گاو وجود داشته باشد.
b) بعد از هربار زایمان،آغل را تمییز و ضد عفونی نموده و بستر آنرا تعویض نمایید.در صورت امکان به جای استفاده از خاک اره،بهتر است از مواد بستری با ساقه های بلند به منظور پوشاندن بستر بهره بگیرید.
c) زایشگاه را زمانی که متریت یا عفونت های گوساله ها شایع است برای یک تادو ماه بلا استفاده بگذارید و ترتیبی دهید که گاوها در محلی جدید و تمییز زایمان نمایند.
d) زایشگاه را از هرگونه جانوری به جز گاو در حال زایمان پاک کنید.
e) چنانچه حین زایمان به کمک شما نیاز بود،از ابزار ضد عفونی شده و تمییز استفاده کنید؛دم را به پای جلو گره بزنید؛ناحیه ی فرج و اطراف آنرا با صابون ملایمی شستشو دهید؛قبل از شروع دست ها و بازوهایتان را بشوئید؛از لوبریکانت غیر حساسیت دهنده استفاده کنید،کار را همزمان با انقباضات زایمانی شروع کنید و به هیچ وجه فشار اضافی وارد نیاورید.قبل از کشیدن گوساله اطمینان حاصل کنید که محل قرار گیری گوساله طبیعی است.در صورتی که محل قرار گرفتن گوساله یا اندازه آن نسبت به مادرش نشانگر سختزایی بود از دامپزشک خود یاری بجوئید.
3- زمان درمان متریت و جفت ماندگی و نوع داروهای قابل استفاده را از دامپزشک بپرسید.
4- در مناطق فقیر از لحاظ سلنیم،به جیره ی گاوهای خشک و شیروار مکمل سلنیم اضافه کنید و یا سلنیم را به صورت تزریقی وارد نمایید.
5- طی اوایل شیرواری و دوره ی خشکی از بالا رفتن بیش از حد نمره وضعیت جلوگیری نمایید و در عین حال مصرف ویتامین و مواد معدنی را در حد کافی حفظ نمایید.
6- 2 تا 6 هفته پس از زایمان گاوها را به منظور تشخیص جراحت یا عفونت آزمایش نمایید.
7- برای درمان متریت از توصیه های دامپزشک خود بهره بجوئید.اگر گاوی علائم عفونت را نشان نمی دهد از کاربرد دارو به رحم خودداری کنید.
کیست های تخمدانی:
کیست های تخمدانی ساختارهایی هستند که معمولا قطرشان بیش از یک اینچ می باشد.این کیست ها روی یکی یا هردو تخمدان برای 10 روز یا بیشتر باقی می مانند.باروری در گاوهای دارای کیست بخاطر تغییرات هورمونی و تغییر در میزان کشیدگی رحمی کاهش می یابد و در بسیاری از موارد قابلیت آزاد سازی تخمک از بین خواهد رفت.
فاکتورهای احتمالی دخیل در ایجاد کیست های تخمدانی:
1- مصرف بیش از حد کلسیم درجیره یا جیره ی دارای نسبت زیاد کلسیم به فسفر.مصرف بیش از دو قسمت کلسیم به یک قسمت فسفر ممکن است به توسعه کیست ها کمک کند.
2- مصرف استروژن زیاد از طریق تزریق یا از طریق علوفه تازه ی بقولات یا از برخی سموم قارچی،بروز کیست های تخمدانی را افزایش می دهد.
3- استعداد ژنتیکی
4- شرایط استرس زا یا مشکلات سلامتی حین یا اندکی پس از زایمان.
رفع مشکل و پیشنهادات کنترلی:
1- علوفه را از لحاظ محتوای کلسیم و فسفر تجزیه کنید.برنامه ی غذایی را بررسی کنید تا مطمئن شوید که نسبت کلسیم-فسفر در کل جیره بین 1/1.5 و 1/2 می باشد.در تخمین مواد معدنی دریافتی،کلیه ی علوفه ها،مواد دانه ای و مواد معدنی را بحساب آورید.
2- از مصرف محصولات استروژنی تزریقی بپرهیزید.اینها داروهای پرتوانی هستند که تنها باید تحت نظر دامپزشک مصرف شوند.خوراک هایی را که از لحاظ محتوای zearalenone یا دیگر سموم قارچی مشکوک هستند تجزیه کنید.از مواد غذایی حاوی سطوح بالای سموم قارچی استروژنیک یا استروژن های گیاهی استفاده نکنید.
3- از آنجایی که استعداد ژنتیکی می تواند سبب بروز کیست های تخمدانی شود،این امر را در گله با حذف گاوهایی که دختران کیستیک بوجود آورده اند کاهش دهید و از استفاده از گاوهای نری که دختران کیستیک داشته اند نیز پرهیز نمایید.

در شماره بعدی به معرفی مشکلات ناباروری شایع دیگری ازجمله آنستروس،چند تلقیحی و سقط جنین خواهیم پرداخت. (نقل از مجله الکترونیک پارس بیولوژی)

واکسن تب برفکي سه تائي ( ضد تيپ هاي O,A,ASIA1):

اين واکسن از کشت روي ويروس روي سلول با در نظر گرفتن شرايط لازمه تهيه و روي ژل دالومينيوم جذب گرديده است. اين واکن از سه تيپ ويروس تب برفکي O,A,ASIA 1 تهيه شده است.
طريقه استعمال: قبل از مصرف شيشه را محکم تکان دهيد
محل تزريق: تزريق بايد منحصرا زير جلدي و در محل هاي تعيين شده زير انجام گيرد.
گاو: ناحيه غبغب يا دو طرف گردن
گوسفند و بز: يکي از دو طرف گردن
دامهايي که از مادر ايمن واکسن خورده بدنيا مي آيند عيار پادتن حاصل از ايمني مادري تا 3 ماه در بدن دام باقي مي ماند و نياز به تزريق واکسن تا قبل از 3 ماهگي نيست ولي در صورتيکه مادر، ايمن نباشد يا دام نوزاد آغوز دريافت نکرده باشد بايد در 1 ماهگي واکسن دريافت کند.
در دامهاييکه براي اولين بار واکسن تب برفکي تزريق مي شوند تجديد واکسيناسيون بعد از 4 هفته ضروري است و واکسن بايد به دامهاي سالم و غير آلوده تزريق شده و هر 6 ماه يک بار تجديد گردد.
طرز نگهداري: واکسن بايد تا موقع تزريق در حرارت +4 درجه سانتي گراد حفظ شود.
واکنشهاي بعد از تزريق : پس از تزريق واکسن ورمي در محل مايع کوبي ايجاد مي شود که به فاصله چند روز جذب مي گردد و برآمدگي کوچک و سفت و سختي براي مدت نسبتا طولاني باقي مي ماند در صورتي که سوزن استريل و محل تزريق ضد عفوني شود هرگز دمل چرکي ديده نخواهد شد.
مقدار تزريق:
گاو نژاد خارجي و دو رگه: 5 سانتي متر مکعب
گاو ايراني: 5/2 سانتي متر مکعب
گوسفند و بز: 1 سانتي متر مکعب

واکسن هاي DECI-VAC FMD-DOE:


اين واکسن در امولسيون دوبل فرموله شده اند که شامل امولسيفيکاسيون اوليه(آنتي ژن رقيق شده با آب در روغن مصرفي سبک) و بدنبال آن امولسيفيکاسيون ثانويه (امولسيون اوليه برابر حجمي دوباره در آب امولسيون مي شود) است. اين امولسيون آب/روغن/آب داراي سيلان پايين بوده و به آساني قابل تزريق است. اگر جداشدگي در امولسيون روغن رخ داد به آساني مي توان با تکان دادن، يکنواختي مجدد واکسن را فراهم ساخت.
مزاياي DOE بشرح ذيل است
- سيلان زياد
- ايمنيت طولاني با تيتر سرمي بالا
- اثرات جنبي قابل اغماض در محل تزريق
- مناسب براي تمام گونه هاي دامي
ميزان تزريق: 2 ميلي ليتر
واکسن DECI-VAC FMD-AlSA:
اين واکسن ها با آلومينيوم هيدروکسايد و ساپونين بعنوان حامل فرموله شده اند واکسينه هاي ALSA مدت هاي مديدي است که در سرتاسر دنيا استفاده مي شوند.
ميزان تزريق: 2 ميلي ليتر
تعاريف: واکسن هاي منووالان يا مولتي والان براي ايجاد ايمني فعال در گاو، گاوميش، گوسفند و بز استفاده مي شود. واکسن هاي بطور معمول جهت واکسيناسيون عادي در مناطق آندميک بکار مي روند اما در موارد اضطراري نيز مورد مصرف دارند. بايد توجه داشت امکان ايجاد تداخل بين پادتن هاي مادري و پاسخ ايمني وجود دارد. اگر ايمني مادري وجود دارد دامهاي بزرگ را بايد از چهار ماهگي و دامهاي کوچکي را از دو ماهگي واکسينه کرد.
برنامه واکسيناسيون:
گاو، گاوميش: دامهاي جوان بدون داشتن پادتن هاي مادري، واکسيناسيون اوليه از دو هفتگي به بعد و تکرار واکسيناسيون هر 6 ماه يکبار
دامهاي جوان با داشتن پادتن هاي مادري، واکسيناسيون اوليه از چهار هفتگي به بعد و تکرار واکسيناسيون هر 6 ماه يکبار
دامهاي مسن هر 6 ماه يکبار
گوسفند، بز: دامهاي جوان بدون داشتن پادتن هاي مادري، واکسيناسيون اوليه از دو هفتگي به بعد و تکرار واکسيناسيون هر 6 ماه يکبار
دامهاي جوان با داشتن پادتن هاي مادري، واکسيناسيون اوليه از دو هفتگي به بعد و تکرار واکسيناسيون هر 6 ماه يک بار.
دامهاي مسن هر 6 ماه يکبار
مقدار و طريقه مصرف:
واکسن هاي DOE: گاو و گوساله و گاوميش – دو ميلي ليتر زير جلدي يا داخل عضلاني گوسفند و بز – يک ميلي ليتر زير جلدي يا داخل عضلاني
واکسن هاي ALSA: گاو و گوساله و گاوميش – دو ميلي ليتر زير جلدي يا داخل عضلاني گوسفند و بز – يک ميلي ليتر زير جلدي يا داخل عضلاني
شرح و دوام ايمني: براي هر دو واکسن فرمول DEO و ALSA، ايمني طي ده روز ايجاد شده و حداقل 6 ماه دوام خواهد داشت.

Decivac FMD


واکسن کشته بر عليه بيماري تب برفکي
اين واکسن توسط انستيتوي مرکزي دامپزشکي در شهر ليسناد هلند طراحي و توليد مي شود. اساس کار ويروسهاي تب برفکي توليد شده در سوسپانسيون کشت سلولي سلول BH است. ويروس ها توسط اتيل آمين مضاعف غير فعال شده، تغليظ گشته و در يک سيستم بسته توسط پروپيلن گليکول رسوب داده مي شوند. متعاقبا آنتي ژن ها شامل 146 ذره در محيط بالاي ازت مايع نگهداري مي شوند تا براي توليد نهايي و فرموله کردن بصورت بصورت واکسن امولسيون دوبل روغني يا واکسن حامل آلومينيوم هيدروکسايد / ساپونين مصرف شوند. در تمامي مراحل توليد GMP حاکم بوده و واکسن مطابق با اصول فارماکوپه اروپا در رابطه با ايمني، قابليت و استريل بودن توليد مي شود. واکسن ها مي توانند بصورت مونووالان يا مولتي والان و شامل پادتن هاي A, O, C, Asia1, SAT 1, SAT 2, SAT 3 باشند.
قدرت پادتن واکسن توسط تست PD50 اندازه گيري مي شود که شامل درگير کردن سه گروه دام هدف در سه دوز مختلف(1، 4/1، 16/1 دوز) است. مطابق با فارماکوپه اروپا اروپا هر دوز واکسن بايد حاوي حداقل 3PD50 باشد. حداقل استاندارد مورد قبول براي دسي واک تب برفکي 6PD50 در هر دوز است. اين مقدار مطابق با توصيه جديد اروپاي متحد جهت حصول به محافظت کامل حتي در شرايط آندوميک بيماري است.

(واکسن ضد اسهال گوساله ها) Kolibin-Re :

Rotavirus + Corona virus + E. Coli
اين واکسن از ويروس هاي بي اثر شده Corona virusو Rotavirus و نيز از سلي سويه E. Coli بيماري زاي غير فعال (SEROTYPES 08:K35/09:K99-0101:K35/K99) تهيه گرديده که با تزريق به گاوهاي آبستن، پادتن لازم در آغوز آنها بوجود آمده و اين آغوز، گوساله هاي شيرخوار را در برابر اسهال کشنده روزهاي اول تولد محافظت مي نمايد.
قابل ذکر است که نتايج بدست امده از تحقيقات انجام شده در موسسه تحقيقات دامي در Compton در انگلستان نشان مي دهد که از ميان عوامل بيماريزاي فوق (Rotavirus و Corona virus, E Coli) نقش عمده بر عهده روتاويروس بوده و کروناويروس در مرحله دوم اهميت و عامل اسهال هاي آبکي چند روز اول تولد گوساله ها عمدتا E. Coli مي باشد.
دستور مصرف: مقدار 5cc از اين واکسن به صورت زير جلدي در فاصله زماني 28 ال 60 روز مانده به زايمان به گاوهاي آبستن تزريق مي شود(البته بهتر است که به کليه گاوهاي آبستن واجد شرايط زماني فوق که در گله موجود است تزريق شود). در گله هايي که آلودگي خيلي شديد است توصيه گرديده است تا دو تزريق به فاصله 28 روز (يکي در فاصله 5-6 هفته مانده به زايمان و ديگري 2-3 هفته مانده به زايمان) تزريق شود.
نحوه اثر: پس از تزريق، بالترين سطح آنتي بادي در خون و شير گاوهاي واکسينه شده 28 تا دو ماه بعد از تزريق بوجود مي آيد و اين آنتي بادي که از طريق آغوز به گوساله هاي نوزاد خورانده مي شود آنها را در روزهاي اول زندگي به خصوص يک هفته اول در مقابل عوامل بيماري زا مهلک فوق محافظت مي نمايد. بر اساس يک تحقيق علمي توصيه شده است به منظور حفظ کامل گوساله ها در مقابل اسهال ترتيبي داده شود تا گوساله ها به مدت دو هفته اول زندگي از آغوز گاوهاي واکسينه شده استفاده کنند؛ مگر اينکه دامدار متوجه شود که تغذيه آغوز در هفته اول کافي مي باشد.
شرايط نگهداري: در محيط خشک و خنک و در درجه حرارت 2-8 درجه سانتي گراد نگهداري شود.

Duramune DA2LP+PV:

اين واکسن حاوي ويروس زنده Canine distemper, Adenovirus type 2 , Parainfluenza , Parvovirus و باکتري کشته Leptospira (Bacterin) مي باشد.
همچنين در اين واکسن از جنتامايسين، تيمروزال و آمفوتريسين B به عنوان نگهدارنده استفاده شده است.
موارد مصرف: جهت واکسيناسيون سگهاي سالم براي پيشگيري از بيماري هاي Infetions canine hepatits , Canine distemper ، بيماري هاي تنفسي حاصل از, Canoine parinfluenza, canine parvovirus Canine adenovirus type 2و Leptospira Canicola & Icterohaemorrhagiae
مقدار و روش مصرف: واکسن DA2LP+PV به صورت ليوفيليزه مي باشد که بايد با رعايت شرايط بهداشتي با ويال حاوي باکترين لپتوسپيرا مخلوط شود؛ سپس يک ميلي ليتر (برابر با يک دوز) را به صورت زير جلدي (S.C) يا داخل عضلاني (IM) تزريق کنيد.
برنامه واکسيناسيون: اولين نوبت واکسيناسيون بايد در 6 هفتگي انجام شود تا به کمک ايمني مادر، ايمني فعال (active immunity) حاصل شود سپس توله سگ ها تا سن 16 هفتگي هر 2 – 3 هفته يکبار واکسينه شوند.
سگ هايي که تا سن 12 هفتگي واکسينه نشده اند بايد بعد از دريافت نوبت اول، 2-3 هفته بعد واکسيناسيون نوبت دوم را نيز دريافت کنند.
ادامه واکسيناسيون نوبت دوم را نيز دريافت کنند.
ادامه واکسيناسيون براي سگ ها هر سال يک بار با يک دوز واکسن توصيه مي گردد.
توجه: در صورت مشاهده شوک آنافيلاکتيک، جهت برطرف کردن علائم، از اپي نفرين اتفاده شود.
تمام ويال هاي خالي و محتويات باقي مانده سوزانده شود.
شرايط نگهداري: در دماي 2 – 7 درجه سانتي گراد و دور از نور نگهداري شود. از يخ زدگي محافظت شود.

(واکسن تزريقي) Biocan DHppi + LR :


واکسن موثر بر عليه ديستمپر (CDV) – هپاتيت عفوني (CAV1) – لارنگوتراکئيت عفوني (CAV2) – هاري – لپتوسپيروز (Leptospira icterohaemrrhagia Leptospira canicola)
دستور مصرف:
- اولين واکسيناسيون در سگ ها 12 هفتگي (يا بالاتر)
- دومين واکسيناسيون 2 – 3 هفته بعد
- تکرار ساليانه
- واکسن ليوفيليزه بايد در مايع واکسن biocan رقيق شود.
- بلافاصله پس از رقيق کردن، بايد واکسن مصرف شود
- 2 سي سي واکسن (بدون در نظر گرفتن سن و وزن) بايد به صورت زير جلدي تزريق شود.
موارد احتياط: متعاقب واکسيناسيون حيوان دچار تب خواهد شد.
در حيوانات آبستن نبايد مصرف شود و واکسيناسيون بايد فقط در حيوانات سالم و بدون آلودگي انگلي و داراي تغذيه مناسب انجام شود.
تا 3 روز پس از واکسيناسيون حيوان نبايد فعاليت زياد داشته باشد.
واکسيناسيون حتما بايد زير نظر دکتر دامپزشک انجام شود.
شرايط نگهداري: در محيط خشک و خنک و در درجه حرارت 2-8 درجه سانتي گراد نگهداري شود.
در صورت عدم نگهداري در شرايط فوق، کيفيت واکسن تضمين نمي شود.
مدت نگهداري: 24 ماه پس از توليد

واکسن غير فعال لپتوسپيرا:

سويه هاي مورد استفاده عبارتند از:
1- لپتوسپيرا گريپوتيوفوزا – مسکو
2- لپتوسپيرا کانيکولا هونداوترش IV
3- لپتوسپيرا سيروهاجو
تراکم باکتري 7×109/ml
*فرمالدئيد
*آلومينيوم هيدروکسيد
اين واکسن به صورت غير فعال بوده و از نظر Safety, Potency و sterility بر اساس استانداردهاي USDA مورد آزمايش قرار گرفته است.
موارد استعمال: جهت ايمن سازي فعال بر عليه بيماري لپتوسپيروز در گاو و گوسفند به کار مي رود. به صورت زير پوستي و يا داخل عضلاني به ميزان 2ml براي گاو 1ml براي گوسفند تزريق مي گردد. ايمني به مدت يکسال باقي خواهد ماند.
موارد عدم استعمال:
- 21 روز قبل از کشتار استفاده نگردد.
- از فريز کردن نمونه خودداري شود.
اثرات جانبي: گاهي ايجاد واکنش هاي آنافيلاکتيک مي کند که با تزريق اپي نفرين بر طرف مي گردد.
شرايط نگهداري: در دماي +4 الي +8 درجه سانتي گراد و دور از نور خورشيد شود.

واکسن تيلريوز گاوي:

ترکيب و توضيح: واکسن زنده تيلريوز گاوي از کشت معلق سلول هاي لنفوئيدي که حاوي شيزونت سويه هاي تخفيف حدت يافته Theileria annulata مي باشد تهيه و در سرماي هفتاد درجه سانتي گراد زير صفر منجمد شده است و تا موقع مصرف در همين دما نگهداري مي شود.
موارد مصرف: جهت ايمن سازي فعال عليه تيلريوز ناشي از Theileria annulata در گاوهاي نر و گاوهاي شيري، تليسه ها و گوساله هاي بالاتر از دو ماه.
دز و نحوه مصرف: دز تزريقي براي هر راس حيوان يک ميلي ليتر در نظر گرفته شده است. در موقع مصرف بايد شيشه مايه را در ظرف محتوي آب 37 درجه سانتي گراد قرار داده تا محتويات آن ذوب شود و پس از تکان دادن با سرنگ کشيده و بلافاصله تزريق نمود. نوع تزريق زير جلدي است و محل تزريق در ناحيه گردن نزديک به غده لنفاوي پيش کتفي مي باشد
موارد منع مصرف: به گاوهاي آبستن بيش از چهار ماه، حيوانات تب دار و گوساله هاي کمتر از سن دو ماهگي مايه تيليوز تزريق نشود. به گاوهايي که وضع حمل کرده اند تا ده روز پس از زايمان واکسن تزريق نگردد. در فصول وفور کنه هاي ناقل بيماري، بهتر است مايه تيلريوز تزريق نشود.
شرايط نگهداري: واکسن بايد در ازت مايع نگهداري شود.

واکسن تيلريوز گوسفندي:

ترکيب و توضيح: واکسن تيلريوز گوسفندي محتوي ماکروشيزونت Theileria Lestoquardi کشت شده در سلول و تخفيف حدت داده شده مي باشد. واکسن تغليظ شده و در ازت مايع به حالت انجماد در مي آيد. واکسن غليظ شده و منجمد داراي 9% گليسيرول به عنوان Cryoprotective است. پس از ذوب و رقيق شدن، هر دز واکسن محتوي 105 تا 2×105 ماکروشيزونت معلق در محلول نمک فيزيولوژيک مي باشد.
موارد مصرف: جهت ايمن سازي فعال عليه تيليوز ناشي از T. Lestoquardi در گوسفندان.
دز و نحوه مصرف: توجه داشته باشيد که هميشه جابجا کردن موادي که در ظرفهاي شيشه اي و درون ازت مايع نگهداري مي شوند بايد در نهايت دقت و با استفاده از لباس و تجهيزات محافظ صورت گيرد. پس از خارج کردن شيشه از ازت مايع چند دقيقه آن را در قسمت بخار ازت نگه داريد، سپس از ظرف خارج کنيد. پس از خارج کردن از ظرف ازت مايع، ويال واکسن را در ظرف آب ولرم (37 درجه) قرار دهيد و صبر کنيد تا واکسن ذوب شود. نيم ساعت پس از ذوب شدن کامل واکسن، با استفاده از يک سرنگ و سوزن استريل به هر شيشه مقدار 10 ميلي ليتر محلول رقيق کننده بيفزاييد. ويال را به آرامي و با ملايمت تکان داده تا محتويات آن به حالت يکنواختي درآيد. اجازه دهيد واکسن مدت نيم ساعت در شرايط و دماي اطاق باقي بماند سپس واکسن را به نسبت 1:50 در محلول رقيق کننده رقيق کنيد(با استفاده از سرنگ استريل واکسن کنسانتره را به مقدار 5 ميلي ليتر درون هر شيشه محتوي 250 ميلي ليتر محلول رقيق کننده تزريق نماييد). واکسن رقيق و آماده شده را مي توان به مدت 48 ساعت در دماي +4 الي +8 درجه سانتي گراد نگهداري کرد. اين واکسن را مي توان در شرايط جوي نرمال به شرط آنکه در معرض تابش مستقيم آفتاب يا نزديک کانون مولد حرارت نباشد به محل واکسيناسيون حمل و ظرف مدت 12 ساعت به مصرف رساند. هر دز واکسن، يک ميلي ليتر، بدون توجه به سن گوسفند بايد از طريق زير جلدي تزريق شود.
موارد منع مصرف: ندارد
شرايط نگهداري: واکسن بايد در ازت مايع نگهداري شود.

واکسن غانغراياي کبد:

ترکيب و توضيح: اين واکسن محتوي کشت خالص و فرماليزه شده Clostridium oedematiens تيپ B جذب شده روي ژل هيدروکسيد آلومينيوم مي باشد. واکسن غانغراياي کبد مطابق با فرمولهاي استانداردساخته شده است. اين واکسن به منظور تعيين بي ضرري، سترون بودن و ايمني زايي مطابق با دستورالعملهاي British Pharmacopoeia روي گوسفند و خرگوش مورد آزمايش قرار گرفته است.
موارد مصرف: جهت ايمن سازي فعال عليه بيماري غانغرياي کبد در گوسفند و بز.
دز و نحوه مصرف: دو تزريق زير جلدي(2 ميلي ليتر براي حيوانات تا وزن 20 کيلوگرم و 3 ميلي ليتر براي حيوانات با وزن بالاتر از 20 کيلوگرم) به فاصله زماني دو هفته، مصونيتي به مدت تقريبي 10 الي 12 ماه در دامها به وجود مي آورد.
موارد منع مصرف: در دو هفته آخر آبستني استفاده نشود.
اثرات جانبي: اغلب برجستگي کوچکي در محل تزريق ظاهر شده اما بتدريج ناپديد مي گردد.
شرايط نگهداري: در دماي +4 الي +8 درجه سانتي گراد و دور از نور خورشيد شود.

خواص شیر

بررسي‌هاي باستان شناسي نشان داده اهلي كردن دام‌هايي مانند گاو و گوسفند و بز يكي از مراحل مهم در تاريخ زندگي و ادامه حيات انسان روي كره خاكي بوده است. اين اتفاق توانست انسان را در مناطقي كه از نظر كشاورزي و دامپروري مناسب بودند ساكن و پايه‌هاي تمدن و زندگي اجتماعي را پي ريزي كند.

محققين، اهلي كردن دام‌ها به وسيله انسان را در حدود"6000" سال قبل تخمين مي‌زنند و از همان زمان نيز استفاده از شير براي مصارف انساني شروع شده است.

بنابر آنچه بيان شد شير اولين ماده غذايي حاصل از نگهداري دام بوده كه وارد چرخه غذايي انسان شده است. امروزه با گذشت ساليان بسيار طولاني، اين فرآورده گوارا جاي بيشتري را در سفره غذايي انسان باز كرده و همچنان مطلوبيت خود را به عنوان يك ماده سالم و مغذي و گوارا حفظ كرده است.

شير تنها غذاي نوزادان پستانداران در هنگام تولد مي‌باشد. تركيبات شير متناسب با ويژگي‌هاي هر جاندار متفاوت است. شير توليد شده در 7 تا 10 روز اول دوره شيردهي تركيبي متفاوت با بقيه شير توليد شده در اين دوران دارد. اين شير سرشار از تركيبات ايمني‌ساز (Antibody) بوده و نوزاد دام را در ابتداي زندگي در حالي‌كه سيستم‌هاي دفاعي بدنش هنوز فعال نشده در برابر بيماري‌ها مقاوم مي‌سازد. در بين شير دام‌هاي مختلف، شير گاو از نظر تركيب به شير انسان نزديك‌تر است.

شير در غدد پستاني پستانداران توليد مي‌شود. براي توليد هر ليتر شير بايد حدود "800" تا "900" ليتر خون از غدد پستاني عبور كند. تركيب عمومي‌شير بسيار شبيه خون است، زيرا ماده اوليه براي ساختن شير در بدن، خون مي‌باشد. شايد به اين دليل شير در بين فرهنگ و آداب و رسوم ملل مختلف جايگاه خاصي را به خود اختصاص داده است.

براي مثال در آيين اسلامي‌شير خوردن دو نوزاد مختلف از يك مادر، بين آنها پيوند برادر-خواهر خواندگي ايجاد مي‌كند. يا در هندوستان هندوها گاو را حيوان مقدسي مي‌دانند. بنابراين شير حاصله از اين دام را نيز مقدس دانسته و هر هندي در روز يك فنجان يا يك ليوان شير مي‌آشامد. به اين دليل هند بزرگترين كشور توليد كننده شير (80 ميليون تن در سال) و در عين حال بزرگترين مصرف كننده آن مي‌باشد.

در ايران باستان نيز شير از اهميت زيادي برخوردار بوده و در هنگام پيشكش هدايا، دولت‌هاي مختلف به شاهان ساساني در ابتدا جامي‌شير را به عنوان مظهر پاكي و سلامت هديه مي‌كردند.

به دليل اهميت مصرف شير و نقش آن در سلامت جامعه، امروزه مصرف سرانه شير (مقدار شيري كه هر نفر در يك سال مي‌نوشد) را در كشورهاي مختلف جهان به عنوان شاخص توسعه در نظر مي‌گيرند.

تركيبات شير

تركيبات عمده شير را آب، چربي، پروتئين، لاكتوز (قند شير)،‌ ويتامين‌ها و مواد معدني تشكيل مي‌دهند. شير يك تركيب مغزي و كامل مي‌باشد شير به عنوان دارو در اغلب نوشته‌هاي باستاني و در طب قديم از شير به عنوان دارو در درمان بعضي بيماري‌ها ياد شده است. امروزه نيز اين عقيده وجود دارد كه شير بهترين غذا براي بيماران مي‌باشد. به علت سهل‌الهضم بودن اين ماده آن را همواره در رژيم تغذيه‌اي بيماران قرار داده و مصرف شير در برنامه غذايي روزانه اكثر افراد جامعه توصيه مي‌شود.

شير به عنوان منبع كلسيم کلسيم يكي از مهمترين تركيبات معدني مغذي مي‌باشد و بايد از طريق غذا وارد بدن انسان شود. كلسيم نقش اساسي در استحكام استخوان‌ها و سلامت دندان‌ها دارد.

از ديگر فوايد كلسيم مي‌توان به نقش آن در انقباض ماهيچه‌ها، لخته شدن خون، انتقال پيام‌هاي عصبي نام برد. هر ليوان شير (250 ميلي ليتر) حدود 315 ميلي گرم كلسيم دارد كه 30 درصد كلسيم روزانه مورد نياز بدن انسان را تامين مي‌كند.

بنابراين مصرف روزانه سه ليوان شير مي‌تواند نياز بدن به كلسيم را كاملا مرتفع سازد. جذب كلسيم در بدن به عوامل خاص بستگي دارد بري مثال تعادل كلسيم با فسفر اهميت زيادي در جذب كلسيم دارد به اين دليل مصرف قرص‌هاي كلسيم به دليل داشتن كلسيم غير بيولوژيك از جذب مناسبي برخوردار نمي‌باشند.

در حاليكه كلسيم در شير به صورت بيولوژيك (حياتي) موجود بوده و همراه با ديگر عوامل موثر در جذب مانند ويتامين D بهتر جذب مي‌شود.كودكان و زنان شيرده به كلسيم بيشتري نياز دارند. اغلب سالخوردگان از پوكي استخوان رنج مي‌برند در سنين بالا به علت تغييرات فيزيولوژيكي هورمون‌هاي بدن، جذب كلسيم دچار اختلال مي‌شود. تحقيقات نشان داده است اين گونه افراد كلسيم شير را بهتر جذب مي‌كنند.

چربي شير
چربي در شير به صورت گويچه‌هايي با اندازه‌هاي مختلف وجود دارد. در حدود "60" درصد چربي شير از نوع اشباع شده است. اين مقدار در طول فصول با تغيير تغذيه دام تغيير مي‌كند.چربي شير علاوه بر انرژي‌زا بودن به دليل وجود ويتامين محلول در چربي مانند "A"و "D" ارزش غذايي بالايي دارد.

برخي تحقيقات نشان داده است كه مصرف تركيب كامل شير، نمي‌تواند منشا ايجاد بيماري افزايش چربي در خون باشد. بلكه آنان بيماري افزايش چربي خون را ناشي از مصرف شكلهاي ديگري چربي مانند انواع چربي‌هاي هيدروژنه گياهي و اختلال در سوخت ساز اين نوع چربي‌ها مي‌دانند.

پروتئين‌هاي شير
پروتئين‌هاي شير را مي‌توان در دو دسته قرار داد: كازئين و پروتئين‌هاي آب پنير. هر دو دسته اين پروتئين‌ها در مراحل سوخت و ساز داخل بدن، اسيد آمينه‌هاي ضروري را توليد مي‌كنند كه براي ساخت پروتئين‌هاي بدن مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

اسيدآمينه‌هاي ضروري اسيدآمينه‌هاي هستند كه بايد از طريق تغذيه وارد بدن انسان شوند. شير اگر با غلات مصرف شود از غناي پروتييني بيشتري برخوردار است.

قند شير يا لاكتوز
قند موجود در شير لاكتوز نام دارد. اين ماده به وسيله آنزيم‌هاي خاصي در سيستم گوارشي تجزيه شده و به قندهاي ساده‌تري تبديل مي‌شود. آنزيم تجزيه كننده لاكتوز در ابتداي تولد و تا سنين كودكي در سيستم گوارشي انسان ترشح مي‌شود، اما در عده‌اي از مردم بنا به دلايل ناشناخته‌اي، مقدار اين آنزيم در جواني و بزرگسالي رو به نقصان گذاشته و يا توليد نمي‌شود.

در اين موارد بدن اين افراد قادر به تجزيه قند شير نبوده و اگر اين افراد شير بنوشند با نفخ و اختلالات گوارشي مواجه خواهند شد. اين حالت را بيماري عدم تحمل لاكتوز مي‌نامند. اغلب اين افراد از نوشيدن شير امتناع مي‌ورزند.

بيماري يا اختلال عدم تحمل لاكتوز به صورت بسيار حاد در افراد محدودي ديده مي‌شود و اكثر افرادي كه به آن دچار هستند با درجات متفاوت اين اختلال را تحمل مي‌كنند. چون شير تركيبي بسيار مغذي و حياتي است نبايد اين افراد از خوردن آن امتناع كنند.

روشهاي زير براي مصرف شير در افرادي كه مشكل عدم تحمل لاكتوز را دارند، پيشنهاد شده است:1ـ شير را به صورت سرد مصرف كنند.

2 ـ شير را به مقدار كم و به دفعات متعدد بنوشند.

3 ـ از شيرهاي بدون لاكتوز (كه در دسترس است) استفاده كنند.

4 ـ از فرآورده‌هاي ديگر لبني مانند ماست و پنير استفاده كنند. زيرا لاكتوز شير در اين فرآورده‌ها در ضمن فرآيند توليد كاملا تجزيه مي‌شود.

ويتامين‌هاي موجود در شير

شير حاوي ويتامين‌هاي مختلف مي‌باشد كه عبارتند از: ويتامينA ويتامين D، تيامين، ريبوفلاوين، نياسين، ويتامين B6 ، فولاسين، ويتامين B12 و پانتوتنات. لازم به ذكر است كه جوشاندن شير تاثير مخربي بر روي ويتامين‌هاي موجود در آن دارد. لذا بايد سعي شود از شير پاستوريزه استفاده شود.

در صنعت شير را براي پاستوريزه كردن تا دماي"75" درجه سانتي‌گراد به مدت "15" ثانيه حرارت مي‌دهند. اين دما تاثير چنداني بر روي مواد مغذي شير ندارد.

املاح شير

شير داراي مقادير مختلفي از فسفات‌ها، منيزيم، روي، پتاسيم و كلسيم مي‌باشد. همانطوري كه بيان شد عمده‌ترين املاح شير كلسيم است. اين ماده در مقايسه با ديگر املاح از قابليت جذب بالاتري برخوردار است.

شير در اغلب مسموميت‌ها به عنوان تركيب كاهش دهنده عوارض مسموميت مورد استفاده قرار ميگيرد. امروزه آلودگي‌هاي ناشي از سرب يكي از خطرناكترين عوارض زندگي شهري است. مصرف روزانه يك ليوان شير مي‌تواند تا حدود زيادي نياز بدن انسان را تامين كند و بروز عوارض مسموميت با اين ماده را كاهش ‌دهد. شير همچنين نقش مهمي‌در سلامت پوست دارد. وجود ويتامينها در شير، سلامت پوست را تقويت مي‌كند.

يك بررسي نشان داده خانواده‌هايي كه در آنها مصرف روزانه يك ليوان شير به صورت عادت درآمده است، فرزنداني شاداب و باهوش دارند. نكته آخر در خصوص مصرف شير، مراعات نكات بهداشتي در تهيه و نگهداري و مصرف اين فرآورده است كه نكات زير توصيه مي‌شود:

1 ـ هميشه از شيرهاي پاستوريزه استفاده كنيد.

2 ـ شير پاستوريزه را حتما در يخچال نگهداري كنيد.

3 ـ از مصرف شيري كه، بو، طعم، و مزه آن تغيير كرده است خودداري كنيد.

4 ـ شير UHT يا استريل را پس از باز كردن در يخچال نگهداري كنيد.

5 ـ از جابجايي ظروف شير از داخل ظرف اصلي به داخل ظروف خانگي خودداري كنيد. حتي اگر ظاهر اين ظرف چندان مرتب به نظر نرسد زيرا در هر شرايط داخل ظروف بسته بندي شير كاملا استريل بوده و براي نگهداري شير مناسب‌تر است.

6 ـ نكته آخر اين كه روزانه حداقل يك ليوان شير بنوشيد.

نمونه سوالات امتحان ورودي دوره تخصصي دامهاي کوچک

۱ـ در عفونت‌هاي‌ قارچي‌ دهان‌ ممكن‌ است‌ چه‌ بوئي‌ از دهان‌ استشمام‌ شود؟
1) بوي‌ ماهي‌ گنديده
‌2) بوي‌ ميوه‌
3) بوي‌ خمير ترشيده
‌4) بوي‌ گازهاي‌ آندول‌ و اسكاتل‌

2ـ مكانيسم‌ تشكيل‌ سنگ‌هاي‌ دنداني‌ (Dental calculus) در دام‌هاي‌ كوچك‌ :
1) با تغيير PH بزاق‌ ارتباط ندارد
2) با تغيير PH بزاق‌ ارتباط دارد
3) با رسوب‌ كلسيم‌ روي‌ دندان‌ها ربطي‌ ندارد
4) با رژيم‌ غذايي‌ سفت‌ و سخت‌ و يا نرم‌ ارتباط ندارد

3ـ آكالاژيا:
1) اختلال‌ عصبي‌ كاردياست
‌2) به‌ علت‌ اجسام‌ خارجي‌ بروز مي‌كند
3) همان‌ كارديواسپاسم‌ است‌
4) يكي‌ از عوامل‌ انسداد مري‌ است‌

4ـ تجويز آپومرفرمين‌ بلافاصله‌ پس‌ از بلع‌ سموم‌ :
1) باعث‌ جلوگيري‌ از استفراغ‌ مي‌شود
2) در صورت‌ تزريق‌ داخل‌ وريدي‌ بمقدار 10 ميلي‌گرم‌ به‌ ازاي‌ هر كيلو وزن‌ بدن‌ مفيد است‌
3) مضر است‌
4) مفيد است‌
5ـ كمبود كدام‌ ويتامين‌ زمينه‌ بروز آنتريت‌ را فراهم‌ مي‌كند؟
1) نياسين
‌2) ويتامين‌ C
۳) ويتامين‌ E
۴) ويتامين‌K

6ـ آنتريت‌ ائوزينوفيلي‌ بيشتر در كدام‌ نژاد و جنس‌ مشاهده‌ شده‌ است‌؟
1) پودل‌هاي‌ جنس‌ نر
2) داشهوند و جنس‌ ماده‌
3) كاكراسپانيل‌ و جنس‌ نر
4) كاكراسپانيل‌ و جنس‌ ماده‌

7ـ مهمترين‌ مسئله‌ در درمان‌ پانكراتيت‌ چيست‌؟
1) اصلاح‌ الكتروليت‌
2) آنتي‌ كلينرژيك‌
3) تزريق‌ كورتيكوستروئيد
4) منع‌ تجويز خواركي‌ غذا و دارو

8ـ رنگ‌ آميزي‌ مدفوع‌ با رنگ‌ سودان‌ و آزمايش‌ هضمي‌ فيلم‌ راديوگرافي‌ بترتيب‌ براي‌ تشخيص‌ كمبود كدام‌ آنزيم‌ انجام‌مي‌شود؟
1) آميلاز ـ ليپاز
2) آميلاز ـ پروتئاز
3) پروتئاز ـ آميلاز
4) ليپاز ـ پروتئاز

9ـ در نارسايي‌ اگزوكرين‌ پانكراس‌ كدام‌ حالت‌ رخ‌ نمي‌دهد؟
1) افزايش‌ وزن‌
2) كمبود ويتامين‌ B12
3) كمبود ويتامين‌هاي‌ محلول‌ در چربي
‌4) مدفوع‌ بدبو

10ـ آنزيم‌ مهاري‌ سرمي‌ پانكراس‌ كدام‌ است‌؟
1) آلفا يك‌ ـ Pi
۲) آلفا ـ M
3) DSTI
۴) هيچكدام‌

11ـ در عفونتهاي‌ حاد مجاري‌ صفراوي‌ كدام‌ آنتي‌ بيوتيك‌ ارجح‌ است‌؟
1) استرپتومايسين
‌2) پني‌سيلين‌
3) تتراسيكلين
‌4) نئومايسين‌

12ـ كدام‌ آنزيم‌ پيتد ازهاي‌ فعال‌ را به‌ طور موقت‌ در مجراي‌ پانكراس‌ مهار مي‌كند؟
1) 2PSTI) آلفا ـ M
3) آلفا يك‌ ـ 4Pi) Catepsin . B

13ـ كداميك‌ از داروهاي‌ زير مهار كننده‌ سيستم‌ ميكروزومي‌ كبد مي‌باشند؟
1) پنتوباربيتال
‌2) فني‌ توئين‌
3) كلرا مفنيكول
‌4) گريزئوفولوين‌

14ـ كداميك‌ از موارد زير از اختلالات‌ (Portosystemic shunt) PSS محسوب‌ نمي‌شود؟
1) Hyperammonemia
۲) Hypoalbuminemia
3) 4Reduction of BSP retention time) Amorphos urate crystals

15ـ كداميك‌ از عوامل‌ زير در بروز كماي‌ كبدي‌ (Hepatic coma) داراي‌ نقش‌ بيشتري‌ مي‌باشد؟
1) ايزولوسين
‌2) تريپتوفان
‌3) لوسين
‌4) والين‌

16ـ كداميك‌ از عوامل‌ عفوني‌ زير در بروز بيماري‌هاي‌ كبد كمتر نقش‌ دارند؟
1) آدنوويروس‌ تيپ‌ دو
2) كروناويروس‌
3) لپتوسپيروز
4) هرپس‌ ويروس‌

17ـ برونكوديلاتورهاي‌ گزانتيني‌ از چه‌ طريق‌ عمل‌ مي‌كنند؟
1) افزايش‌ ورود سديم‌ به‌ سلول‌ها
2) اثر برآدنوزين‌ منوفسفات‌ حلقوي‌
3) تحريك‌ ورود كلسيم‌ به‌ سلول‌ها
4) مهار كولين‌ استراز

18ـ در كداميك‌ از بيماري‌هاي‌ زير مصرف‌ داروهاي‌ ضدسرفه‌ توصيه‌ مي‌شود؟
1) برونشكتازي
‌2) برونشيت‌ مزمن
‌3) پنوموني
‌4) لارنژيت‌

19ـ كداميك‌ علت‌ بروز آسم‌ گربه‌ است‌؟
1) آلودگي‌ انگلي‌ ريه
‌2) دود سيگار
3) عفونت‌ ويروسي‌
4) گوشت‌ اسب‌

20ـ كداميك‌ از جملات‌ زير در مورد برونشيكتازي‌ صحيح‌ است‌؟
1) برونشكيتازي‌ از علل‌ بروز برونشيت‌ مزمن‌ است‌
2) برونشيكتازي‌ در گربه‌ها بيشتر رخ‌ مي‌دهد
3) برونشكيتازي‌ به‌ شكل‌ موضعي‌ و سيلندري‌ ايجاد مي‌شود
4) مصرف‌ كورتيكوستروئيدها در برونشكيتازي‌ توصيه‌ مي‌شود

21ـ بهترين‌ روش‌ تشخيصي‌ كلاپس‌ ناي‌ كدام‌ است‌؟
1) برونكوگرافي
‌2) برونكوسكوپي‌
3) راديوگرافي
‌4) فلوروسكوپي‌

22ـ آريتمي‌ سينوسي‌ داراي‌ چه‌ خصوصياتي‌ است‌؟
1) موج‌هاي‌ P - QRS به‌ فواصل‌ منظم‌ ايجاد نمي‌شود
2) موج‌هاي‌ P - QRS ايجاد شده‌ با هم‌ تفاوت‌ دارند
3) موج‌هاي‌ P - QRS به‌ فواصل‌ منظم‌ ايجاد مي‌شود
4) موج‌هاي‌ P - QRS داراي‌ ولتاژ پايين‌ هستند

23ـ P - pulmonalوP - mitral به‌ ترتيب‌ نشانگر چيست‌؟
1) بزرگ‌ شدگي‌ بطن‌ راست‌ و بطن‌ چپ
‌2) بزرگ‌ شدگي‌ دهليز چپ‌ و دهليز راست‌
3) بزرگ‌ شدگي‌ بطن‌ چپ‌ و بطن‌ راست
‌4) بزرگ‌ شدگي‌ دهليز راست‌ و دهليز چپ‌

24ـ P.A.C. چيست‌؟
1) به‌ انقباض‌ زودرس‌ بطن‌ گفته‌ مي‌شود
2) به‌ باز بودن‌ ديواره‌ بين‌ دو بطن‌ گفته‌ مي‌شود
3) به‌ انقباض‌ زودرس‌ دهليزي‌ گفته‌ مي‌شود
4) به‌ باز بودن‌ مجراي‌ شرياني‌ گفته‌ مي‌شود

25ـ موج‌ Q در الكتروكارديوگراف‌ نماينده‌ چيست‌؟
1) موج‌ Q نشان‌دهنده‌ دپولاريزاسيون‌ در انتهاي‌ آزاد بطن‌ها مي‌باشد
2) موج‌ Qنشان‌دهنده‌ دپولاريزاسيون‌ در ديواره‌ بين‌ دو بطن‌ مي‌باشد
3) موج‌ Q نشان‌دهنده‌ دپولاريزاسيون‌ در بطن‌ها مي‌باشد
4) هيچكدام‌

26ـ براي‌ تعيين‌ محور الكتريكي‌ در سگ‌ چه‌ بايد انجام‌ داد؟
1) ايزوالكتريك‌ترين‌ اشتقاق‌ را پيدا كرده‌، اشتقاق‌ موازي‌ بر اين‌ اشتقاق‌ ايزوالكتريك‌ محورالكتريكي‌ قلب‌ را نشان‌ مي‌دهد
2) ايزوالكتريك‌ترين‌ اشتقاق‌ را پيدا كرده‌، اشتقاق‌ عمود بر اين‌ اشتقاق‌ ايزوالكتريك‌ محورالكتريكي‌ قلب‌ را نشان‌ مي‌دهد
3) اشتقاقي‌ كه‌ داراي‌ بزرگ‌ترين‌ ولتاژ موج‌ P باشد محور الكتريكي‌ قلب‌ را نشان‌ مي‌دهد
4) اشتقاقي‌ كه‌ داراي‌ موج‌ Q عميق‌ باشد محور الكتريكي‌ قلب‌ را نشان‌ مي‌دهد

27ـ كاهش‌ ولتاژ QRS ناشي‌ از چيست‌؟
1) در خونريزي‌ها كاهش‌ ولتاژ QSR مشاهده‌ مي‌شود
2) در نژادهاي‌ بزرگ‌ كاهش‌ ولتاژ QSRمشاهده‌ مي‌شود
3) در نژادهاي‌ كوچك‌ كاهش‌ ولتاژ QSR مشاهده‌ مي‌شود
4) وجودپريكارديت‌ يا هيدروتوراكسي‌ باعث‌ كاهش‌ ولتاژ QRSمي‌شود

28ـ محور طبيعي‌ الكتريكي‌ در سگ‌ چند درجه‌ است‌؟
1) 30 تا 2100ـ) 40 تا 80ـ
3) 40 تا 4100ـ) 50 تا 80ـ

29ـ مسير عصبي‌ رفلكس‌ نوري‌ مردمك‌ كدام‌ است‌؟
1) راه‌ بينايي‌ ـ كياسما اپتيك‌ ـ تشعشع‌ بينايي‌ ـ هسته‌هاي‌ پاراسمپاتيك‌ ـ عضلات‌ شعاعي‌
2) راه‌ بينايي‌ ـ كياسما اپتيك‌ ـ عصب‌ بينايي‌ ـ هسته‌هاي‌ سمپاتيك‌ ـ عضلات‌ شعاعي‌
3) عصب‌ بينايي‌ ـ كياسما اپتيك‌ ـ تشعشع‌ بينايي‌ ـ هسته‌هاي‌ سمپاتيك‌ ـ عضلات‌ اسفتگتري‌
4) عصب‌ بينايي‌ ـ كياسما اپتيك‌ ـ راه‌ بينايي‌ ـ هسته‌هاي‌ پاراسمپاتيك‌ ـ عضلات‌ اسفتگتري‌

30ـ نيستاگموس‌ افقي‌ نشانه‌ عارضه‌ كدام‌ ساختمان‌ عصبي‌ است‌؟
1) نيمدايره‌هاي‌ گوش‌ داخلي
‌2) وستيبول‌ (دهليز) مركزي‌
3) هسته‌هاي‌ اعصاب‌ حركتي‌ چشم
‌4) هسته‌هاي‌ عصب‌ زوج‌ هشتم‌ در تنه‌ مغزي‌

31ـ مهمترين‌ رفلكس‌ عصبي‌ اندام‌هاي‌ حركتي‌ كدام‌ است‌؟
1) رفلكس‌ دو سر باز
2) رفلكس‌ كشك‌ زانو
3) رفلكس‌ چهار سر ران
‌4) رفلكس‌ بازكننده‌ مچ‌

32ـ رفلكس‌ تصحيح‌ كننده‌ (Righting Reflex) كدام‌ سيستم‌ عصبي‌ را بررسي‌ مي‌كند؟
1) اعصاب‌ مغزي
‌2) بصل‌ النخاع‌
3) حس‌ عمقي‌
4) گيرنده‌هاي‌ مارپيچي‌ تاندون‌ها

33ـ پلك‌ سوم‌ با كداميك‌ از تغييرات‌ زير حركت‌ مي‌كند؟
1) انقباض‌ عضله‌ مولر پلك‌
2) انقباض‌ عضله‌ عقب‌ كشنده‌ كره‌ چشم‌
3) تحريك‌ عصب‌ حركتي‌ چشم‌ (زوج‌ سوم‌)
4) تحريك‌ عصب‌ قرقره‌اي‌ چشم‌ (زوج‌ چهارم‌)

34ـ كراتركنجنكتيويت‌ خشك‌ (KCS) از عوارض‌ كدام‌ بيماري‌ است‌؟
1) انترپيون‌ Entropion
۲)رويش‌ مژه‌ در محل‌ غير طبيعي‌ (Distichiasis)
3) اكتروپيون‌ Ectropion
۴)رويش‌ مژه‌ در جهت‌ غير طبيعي‌ (Trichiasis)

35ـ در كنجنكتيويت‌ آلرژيك‌، فوليكول‌هاي‌ لنفاوي‌ در كدام‌ لايه‌ ملتحمه‌ ديده‌ مي‌شوند؟
1) قشر مخاطي‌ غده‌اي
‌2) قشر سلول‌هاي‌ جامي‌ (گابلت‌)
3) لايه‌ فيبروزي
‌4) لايه‌ اپيتليوم‌

36ـ بهترين‌ روش‌ درماني‌ كراتيت‌ سطحي‌ مزمن‌ (پانوس‌) كدام‌ است‌؟
1) اشعه‌ x به‌ همراه‌ كوتراسيد كربوليك‌
2) تجويز كورتيكوستروئيد به‌ همراه‌ آنتي‌بيوتيك‌
3) كوتراسيد كربوليك‌ همراه‌ با اشعه‌ بتا
4) كراتوتومي‌ و درمان‌ كورتيكو ستروئيد طولاني‌

37ـ كدام‌ روند بروز كاتاراكت‌ ديابتي‌ را بهتر توضيح‌ مي‌دهد؟
1) افزايش‌ سوربيتول‌ در عدسي‌ باعث‌ تورم‌ و پارگي‌ فيبرهاي‌ عدسي‌ مي‌شود
2) تورم‌ عدسي‌ و رسوب‌ مواد آبدوست‌ در آن‌ باعث‌ كدورت‌ قابل‌ برگشت‌ در عدسي‌ مي‌گردد
3) عدم‌ ورود گلوكز به‌ سلولهاي‌ عدسي‌ باعث‌ كمبود انرژي‌ سولها و مرگ‌ آنها مي‌شود
4) هيپرگليسمي‌ و رسوب‌ تركيبات‌ حاصل‌ از متابوليزم‌ گلوكز در عدسي‌ باعث‌ كدورت‌ آن‌مي‌گردد

38ـ از آتروپين‌ در درمان‌ كدام‌ نوع‌ كاتاراكت‌ استفاده‌ مي‌شود؟
1) كاتاراكت‌ پيري
‌2) كاتاراكت‌ مادرزادي‌
3) كاتاراكت‌ محوري
‌4) كاتاراكت‌ كپسول‌ خارجي‌

39ـ در رفتگي‌ عدسي‌ با كدام‌ نشانه‌ها شناخته‌ مي‌شود؟
1) انقباض‌ مردمك‌، فقدان‌ رفلكس‌ نوري‌ مردمك‌، التهاب‌ عنبيه‌
2) حركت‌ غير طبيعي‌ عنبيه‌، افزايش‌ فشارداخل‌چشم‌، مايع‌شدن‌ زجاجيه‌
3) حضور كمان‌ آفاك‌، كوري‌، كاهش‌ عمق‌ اتاق‌ قدامي‌ چشم‌
4) كراتيت‌ عمقي‌، اتساع‌ مردمك‌، افزايش‌ عمق‌ اتاق‌ قدامي‌ چشم‌

40ـ كدام‌ داروها در اكثر موارد گلوكوم‌ منع‌ مصرف‌ دارند؟
1) داروهاي‌ ديورتيك
‌2) داروهاي‌ قبض‌ عروق‌ دهنده‌
3) مهار كننده‌هاي‌ انيدراز كربنيك
‌4) مهار كننده‌هاي‌ پاراسمپاتيك‌

41ـ كدام‌ يك‌ از اعصاب‌ نام‌ برده‌ در زير ممكن‌ است‌ در عفونت‌هاي‌ گوش‌ مياني‌ و داخلي‌ بيشتر دچارآسيب‌ گردند؟
1) اعصاب‌ مغزي‌ زوج‌ هفتم
‌2) اعصاب‌ مغزي‌ زوج‌ هشتم‌
3) اعصاب‌ مغزي‌ زوج‌ پنجم
‌4) اعصاب‌ مغزي‌ زوج‌ ششم‌

42ـ كدام‌ يك‌ از اجرام‌ باكتريايي‌ نامبرده‌ در زير در موارد عفونت‌هاي‌ گوش‌ مياني‌، كمتر نقش‌ دارد؟
1)2Actinomycetales )Staphylococcus spp 
3) 4Escherichia coli) Streptococcus spp

43ـ كدام‌ يك‌ از نژادهاي‌ نام‌ برده‌ در زير بيشتر ممكن‌ است‌ دچار عفونت‌هاي‌ گوش‌ خارجي‌ يا مياني‌گردند؟
1) 2Maltese)Spitze 
3)4Cocker spaniel ) Yorkshire terrier

44ـ كدام‌ يك‌ از آنتي‌بيوتيك‌هاي‌ زير، اتوتوكسيك‌ (ototoxic) به‌ شمار مي‌روند؟
1) 2Benzathin Penicillin G)Chloramphenicol 
3) 4Cephalexin) Neomycin

45ـ كدام‌ يك‌ از علامت‌هاي‌ نام‌ برده‌ در زير جزو نشاني‌هاي‌ سندرم‌ هورنر (Horner's syndrome) به‌شمار مي‌رود؟
1) 2Miosis)Mydriasis 
3)4Keratitis )Head tilt 

46ـ كدام‌ يك‌ از تعاريف‌ نام‌ برده‌ در زير، معرف‌ بيماري‌ Impetigo مي‌باشد؟
1) درماتيت‌ پوستولي‌ سطحي
‌2) درماتيت‌ باكتريايي‌ عميق‌
3) درماتيت‌ چين‌هاي‌ لب
‌4) درماتيت‌ حاد مرطوب‌

47ـ در كدام‌ يك‌ از آلودگي‌هاي‌ انگلي‌ نام‌ برده‌ در زير، مصرف‌ كورتيكوستروييدها ممنوع‌ است‌؟
1) 2Notoedric Infestation) Otodectic Infestation
3) 4Demodectic Infestation) Sarcoptic Infestation

48ـ لارو كدام‌ يك‌ از كرم‌ها مي‌تواند در پي‌ نفوذ از پوست‌ موجب‌ درماتيت‌ در حيوانات‌ كوچك‌گردد؟
1) 2Toxascara leonina)Ancylostoma caninum 
3) 4Dypilidium caninum)Toxacara canis 

49ـ بهترين‌ روش‌ تأييد آتوپي‌ (ATOPY) چيست‌؟
1) 2ELISA)Patch test 
3) 4Intradermal skin test)Skin biopsy 

50ـ كدام‌ يك‌ از بيماري‌هاي‌ نام‌ برده‌ در زير جزو بيماري‌هاي‌ خودايمن‌ (Autoimmune) به‌ شمارمي‌رود؟
1) 2Pemphigus)Contact Allergic Dermatitis 
3)4Acanthosis nigricans )Atopy 

51ـ توله‌اي‌ 3 ماهه‌ با جراحاتي‌ همچون‌ ريختگي‌ موهاي‌ اطراف‌ هر دو چشم‌ و اطراف‌ پنجه‌ها و بدون‌هر گونه‌ خارش‌ به‌ كلينيك‌ ارجاع‌ مي‌شود. با توجه‌ به‌ نشاني‌هاي‌ باليني‌ به‌ كدام‌ يك‌ از بيماري‌هاي‌زير بيشتر شك‌ مي‌نماييد؟
1) لوپوس‌ اريتماتوز ديسكوييد
2) دموديكوز موضعي‌
3) درماتيت‌ ناشي‌ از جرب‌ ساركوپتس‌ اسكابيئي
‌4) ليشمانيازيس‌ جلدي‌

52ـ در بيماري‌ آديسون‌ كداميك‌ از عوارض‌ زير بيشتر قابل‌ ملاحظه‌ مي‌باشد؟
1) آلكالوزمتابوليك
‌2) هيپرناترمي‌
3) هيپرگليسمي
‌4) هيپركالمي‌

53ـ در هيپرتيروئيديسم‌ كداميك‌ از علائم‌ قلبي‌ زير مشاهده‌ نمي‌شود؟
1) مرمورهاي‌ سيستوليك
‌2) تاكيكاردي‌ سينوسي‌
3) تاكيكاردي‌ دهليزي
‌4) كاهش‌ ارتفاع‌ موج‌ R

54ـ در تابلوي‌ خوني‌ حيوانات‌ مبتلا به‌ كوشينگ‌ كداميك‌ از علائم‌ زير ديده‌ مي‌شود؟
1) آنمي
‌2) لنفوسيتوز
3) منوسيتوز
4) نوتروپني‌

55ـ در تجزيه‌ ادرار حيوانات‌ مبتلا به‌ كوشينگ‌ احتمال‌ حضور كداميك‌ از موارد زير كمتر است‌؟
1) باكتري‌ اوري
‌2) پيوري‌
3) وزن‌ مخصوص‌ كمتر از 1/013
۴)هماتوري‌

56ـ كداميك‌ از عوارض‌ زير در بيماران‌ ديابتي‌ ديده‌ نمي‌شود؟
1) آلكالوزمتابوليك‌2) رتينوپاتي‌
3) كاتاراكت‌4) گلومرولونفروپاتي‌

57ـ كداميك‌ از موارد زير از علائم‌ پوستي‌ بيماران‌ مبتلا به‌ هيپرآدرنوكورتيسيزم‌ محسوب‌ نمي‌شود؟
1) آلوپسي‌2) پيودرم‌3) دموديكوز4) وزيكول‌

58ـ در درمان‌ ديابت‌ كتواسيدوزي‌ كداميك‌ از سرم‌هاي‌ زير در درجه‌ اول‌ قابل‌ توصيه‌ است‌؟
1) رينگرلاكتات‌2) رينگر3) گلوكز4) سالين‌

59ـ جهت‌ درمان‌ ديابت‌ كتواسيدوزي‌ كدام‌ انسولين‌ و به‌ چه‌ شكل‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد؟
1) انسولين‌ NPH به‌ شكل‌ زير جلدي‌
2) انسولين‌ كريستاله‌ به‌ شكل‌ داخل‌ عضلاني‌
3) انسولين‌ PZI به‌ شكل‌ داخل‌ عضلاني‌
4) تمام‌ اشكال‌ انسولين‌ در اين‌ بيماري‌ به‌ شكل‌ عضلاني‌ و زير جلدي‌ مورد استفاده‌ قرارمي‌گيرند.

60ـ احتمال‌ تشكيل‌ كداميك‌ از سنگ‌هاي‌ ادراري‌ زير در ادرار قليايي‌ بيشتر است‌؟
1) استروويت‌2) اكسالات‌ كلسيم‌3) سيستين‌4) همه‌ موارد فوق‌

61ـ در عفونت‌هاي‌ ادراري‌ غيرپيچيده‌ ناشي‌ از باكتري‌هاي‌ گرم‌ مثبت‌ كداميك‌ از آنتي‌بيوتيك‌هاي‌ زيررا انتخاب‌ مي‌نماييد؟
1) آمپي‌سيلين‌2) تري‌متوپريم‌ سولفاناميد
3) تتراسيكلين‌4) كلرامفنيكل‌

62ـ شايعترين‌ عامل‌ باكتريايي‌ در التهاب‌ پروستات‌ چيست‌؟
1) استرپتوكوك‌ها2) ايشيريشياكولي‌
3) پزودوموناس‌4) كلستريديوم‌ها

63ـ فيموزيس‌ چه‌ بيماري‌ مي‌باشد؟
1) تورم‌ آلت‌ تناسلي‌ همراه‌ با پروياپيسم‌
2) فيموزيس‌ به‌ خارج‌ شدن‌ چرك‌ از مجراي‌ غلاف‌ آلت‌ تناسلي‌ گفته‌ مي‌شود.
3) فيموزيس‌ به‌ كوچك‌ شدن‌ مجراي‌ غلاف‌ آلت‌ تناسلي‌ به‌ طور غيرمعمول‌ گفته‌ مي‌شود.
4) فيموزيس‌ به‌ التهاب‌ آلت‌ تناسلي‌ و غلاف‌ گفته‌ مي‌شود.

64ـ عقيم‌ شدن‌ در سگ‌ ماده‌ مي‌تواند ناشي‌ از كمبود ترشح‌ چه‌ هورموني‌ باشد؟
1) استروژن‌2) پروژسترون‌3) 4F.S.H)L.H 

65ـ شايعترين‌ تومور پروستات‌ چيست‌؟
1) آدنوكارسينوما2) ساركوما
3) ليوميوساركوما4) لنفوساركوما

66ـ بي‌اختياري‌ يا عدم‌ كنترل‌ ادرار در سگهاي‌ ماده‌ عقيم‌ شده‌ ناشي‌ از كمبود چه‌ هورموني‌ مي‌باشد؟
1) 2L.H)3F.S.H ) پروژسترون‌4) استروژن‌

67ـ كدام‌ يك‌ از گزينه‌هاي‌ زير در مورد ديستمپر (Distemper) سگها صدق‌ مي‌كند؟
1) ويروس‌ ديستمپر (CDV) در محيط خارج‌ مقاومت‌ زيادي‌ دارد و سالها قادر به‌ ادامه‌ زندگي‌است‌.
2) تست‌هاي‌ سرولوژيك‌ قطعي‌ترين‌ راه‌ تشخيص‌ اين‌ بيماري‌ به‌ شمار مي‌روند.
3) بيماري‌ از راه‌ واكسيناسيون‌ با واكسن‌هاي‌ زنده‌ تخفيف‌ حدت‌ يافته‌ قابل‌ پيشگيري‌ است‌.
4) انتقال‌ عفونت‌ معمولا از راه‌ نوشيدن‌ آب‌ آلوده‌ صورت‌ مي‌گيرد.

68ـ پديده‌ Blue eye چيست‌ و در كدام‌يك‌ از موارد زير ديده‌ مي‌شود؟
1) آبي‌رنگ‌ شدن‌ چشم‌ توله‌ها به‌ علت‌ خيزقرنيه‌ ناشي‌ از واكنش‌هاي‌ ايمني‌ در موارد بهبودي‌ ازهپاتيت‌ عفوني‌ است‌.
2) آبي‌رنگ‌ شدن‌ چشم‌ توله‌ها به‌ علت‌ خيزقرنيه‌ و ناشي‌ از ديستمپر سگهاست‌.
3) آبي‌رنگ‌ شدن‌ چشم‌ توله‌ها به‌ علت‌ خيزقرنيه‌ و ناشي‌ از واكسيناسيون‌ عليه‌ پاروو ويروس‌است‌.
4) آبي‌رنگ‌ شدن‌ چشم‌ گربه‌ها به‌ علت‌ خيزقرنيه‌ و ناشي‌ از واكنش‌هاي‌ ايمني‌ در عفونت‌هاي‌كليسي‌ ويروسي‌ است‌. 

69ـ كداميك‌ از يافته‌هاي‌ هماتولوژيك‌ زير نشانگر مرحله‌ اوليه‌ و فرم‌ حاد بيماري‌ پاروو ويروس‌ (CPV)سگهاست‌؟
1) لكوسيتوز نوتروفيليك‌ همراه‌ با انحراف‌ به‌ چپ‌2) لكوپني‌ و نوتروپني‌ 
3) لكوپني‌، نوتروفيلي‌ و ترومبوسيتوپني‌ 4) لنفوسيتوز شديد

70ـ اگر سگي‌ كه‌ به‌ تازگي‌ عليه‌ هاري‌ واكسينه‌ شده‌ باشد، مورد گزش‌ حيوانات‌ وحشي‌ قرار گيرد:
1) نبايد مجددٹ واكسينه‌ شود بلكه‌ بايد تا 10 روز محبوس‌ شده‌ و زيرنظر باشد.
2) نبايد مجددٹ واكسينه‌ شود بلكه‌ بايد تا 6 ماه‌ زيرنظر و در پايان‌ ماه‌ ششم‌ مورد واكسيناسيون‌قرار گيرد.
3) بايد بي‌درنگ‌ مجددٹ عليه‌ هاري‌ واكسينه‌ شود و مدت‌ 90 روز زيرنظر باشد.
4) بايد بي‌درنگ‌ معدوم‌ شود.

71ـ در كم‌خوني‌ ناشي‌ از فقر آهن‌، گلبول‌هاي‌ قرمز: 
1) كوچكتر و كم‌رنگتر مي‌شوند.2) بزرگتر و پررنگتر مي‌شوند.
3) از نظر اندازه‌ تغيير نمي‌كنند.4) از نظر رنگ‌ تغيير مي‌كنند ولي‌ اندازه‌ آنها تغييري‌نمي‌كند. 

72ـ پان‌سيتوپني‌ در علم‌ خون‌شناسي‌ به‌ حالتي‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌:
1) تمام‌ سلول‌هاي‌ خوني‌ دچار نقصان‌ شده‌اند. 
2) گلبول‌هاي‌ قرمز دچار نقصان‌ شده‌اند.
3) گلبول‌هاي‌ سفيد دچار نقصان‌ شده‌اند. 
4) گلبول‌هاي‌ قرمز و پلاكت‌ها نقصان‌ پيدا كرده‌است‌.

73ـ در اثر آشفتگي‌ متابوليسم‌ پروتئين‌ها كداميك‌ از بلورهاي‌ زير در ادرار ديده‌ مي‌شود؟
1) اگزالات‌ كلسيم‌ 2) تيروزين‌ 
3) سيستين‌4) فنيل‌آلانين‌ 

74ـ در آزمايش‌ تحمل‌ گلوكز خوراكي‌ (OGTT) به‌ ازاي‌ هر كيلوگرم‌ وزن‌ بدن‌ دام‌ چه‌ مقدار گلوكز را درآب‌ حل‌ كرده‌ و به‌ دام‌ مي‌خورانند؟
1) يك‌ ميلي‌گرم‌ 2) يكصد ميلي‌گرم‌ 3) يك‌ گرم‌ 4) ده‌ گرم‌ 

75ـ تريپانوزوما اكي‌پردم‌ از چه‌ راهي‌ به‌ ميزبان‌ اصلي‌ و حساس‌ منتقل‌ مي‌شود؟
1) از راه‌ خوردن‌ آب‌ آلوده‌ انتقال‌ صورت‌ مي‌گيرد.
2) از راه‌ بزاق‌ پشه‌ خاكي‌ انتقال‌ صورت‌ مي‌گيرد.
3) از راه‌ مدفوع‌ مگس‌هاي‌ تابانيده‌ انتقال‌ صورت‌ مي‌گيرد.
4) از راه‌ جفتگيري‌ انتقال‌ صورت‌ مي‌گيرد.

76ـ تك‌ياخته‌ توكسوپلاسما گونده‌اي‌ در چه‌ سلول‌هائي‌ از ميزبان‌هاي‌ مختلف‌ و حساس‌ رشدمي‌نمايد؟
1) صرفٹ در سلول‌هاي‌ پوششي‌ رشد مي‌نمايد. 
2) صرفٹ در سلول‌هاي‌ ماهيچه‌اي‌ رشد مي‌نمايد.
3) صرفٹ در سلول‌هاي‌ عصبي‌ رشد مي‌نمايد.
4) تك‌ياخته‌ توكسوپلاسما گونده‌اي‌ در كليه‌ سلول‌ها رشد مي‌نمايد ولي‌ گرايش‌ بيشتري‌ به‌سلول‌هاي‌ عصبي‌ دارند. 

77ـ عامل‌ ليشمانيوز دروني‌ سگها در ايران‌ چه‌ گونه‌اي‌ از ليشمنيا مي‌باشد؟ 
1) ليشمانيا ماژور2) ليشمانيا تروپيكا 
3) ليشمانيا دونوواني‌ انفانتوم‌4) ليشمانيا دونوواني‌ دونوواني‌ 

78ـ عامل‌ Head shaking در گربه‌ كدام‌ بندپاست‌؟
1) 2Sarcoptes scabeii)Otodectes cynotis 
3) 4Notoedress cati) Chorioptes cati

79ـ در مورد ترشحات‌ بزاقي‌ كك‌ كدام‌ توضيح‌ صحيح‌ است‌؟
1) بي‌اثرند.2) توكسيك‌ هستند.
3) ساپرسيو هستند.4) آلرژيك‌ هستند.

80ـ كداميك‌ از قارچها غالبٹ در زير نور اولتراويوله‌ در اطاق‌ تاريك‌ رنگ‌ فلورسانس‌ (سبز درخشان‌)ايجاد مي‌كند؟
1) ميكروسپوروم‌ جيپسيوم‌ 2) ميكروسپوروم‌ كانيس‌
3) تريكوفيتون‌ منتاگروفيتس‌ 4) اسپوروتريكس‌ شنكي‌اي‌ 

81ـ تنظيم‌ سيستم‌ ايمني‌ بدن‌ در رابطه‌ با بيماري‌هاي‌ پوست‌ در دام‌هاي‌ كوچك‌ از طريق‌ كدام‌ سلول‌هاانجام‌ مي‌شود؟
1) پوست‌ نقشي‌ در ايمني‌ سلول‌ ندارد.2) سلول‌هاي‌ لانگرهانس‌ 
3) سلول‌هاي‌ مركل‌4) سلول‌هاي‌ بازال‌ 

82ـ ويروس‌هاي‌ آبله‌ گاوي‌ (Cow pox) و آبله‌ گربه‌ (Cat pox) از چه‌ نظر با همديگر مشابهند؟
1) از نظر ايجاد عوارض‌ پوستي‌ متفاوتند. 2) از نظر آنتي‌ژني‌ خواص‌ مشترك‌ ندارند. 
3) هيچگونه‌ شباهتي‌ باهم‌ ندارند.4) از نظر ريخت‌شناسي‌ با همديگر مشابهند. 

83ـ برخي‌ پژوهشگران‌ انتقال‌ مستقيم‌ يا انتقال‌ مكانيكي‌ ليشمنيوزرا از سگ‌ به‌ سگ‌ يا از سگ‌ به‌انسان‌ : 
1) محتمل‌ دانسته‌اند2) مورد تأييد قرار داده‌اند
3) غيرممكن‌ دانسته‌اند4) غيرعملي‌ دانسته‌اند

84ـ مناسبترين‌ دارو براي‌ درمان‌ RMSF پوستي‌ سگها كدام‌ است‌؟
1) استرپتومايسين‌ 
2) تتراسيكلن‌ 
3) پني‌سيلين‌ 
4) سگ‌ها به‌ Rocky mountain spotted fever(RMSF) مبتلا نمي‌شوند.

85ـ نشانه‌هاي‌ مهم‌ كالبدگشايي‌ در سگ‌هاي‌ مبتلا به‌ مسموميت‌ حاد با سموم‌ ارگانوفسفاته‌ (OP):
1) به‌ صورت‌ آسيت‌ ظاهر مي‌شود.
2) بسيار اختصاصي‌ است‌. 
3) تقريبٹ اختصاصي‌ است‌ و به‌ صورت‌ گاستروآنترين‌ هموراژيك‌ بروز مي‌كند.
4) معمولا اختصاصي‌ نيست‌.

نمونه سوالات داخلي دامهاي كوچك

۱) گربه‌هايي كه منحصراً از غذاي سگها تغذيه ميكنند، دچار كمبود كداميك از ويتامينهاي زير خواهند شد؟

الف- ويتامين B12 
ب- كاروتن 
ج- تورين 
د- تيامين 
ه- تمام موارد

2) چه تفاوتي بين احتياجات غذائي گربه‌ها با سگها وجود دارد؟؟

الف- گربه‌ها هم به اسيد لينولئيك و هم به اسيد آراشيدونيك احتياج دارند كه تنها در چربي حيواني موجود است در حاليكه سگها فقط به اسيد لينولئيك نياز دارند كه هم در چربي حيواني و هم چربي گياهي موجود است.
ب- گربه‌ها نمي‌توانند تريپتوفان را به نياسين تبديل كنند.
ج- گربه‌ها نمي‌توانند بتاكاروتن را به ويتامين A تبديل كنند.
د- گربه‌ها احتياج به آرژنين دارند در حاليكه سگها نيازي به آن ندارند.
ه- تمام موارد بالا


3) گربه‌ها نبايستي صرفاً با ماهي تغذيه شوند چرا كه :

الف- ماهي ممكن است توليد اسيدهاي چرب غير اشباع بيش از حد و كمبود نسبي ويتامين E را سبب شود.
ب- گربه‌ها در خوردن غذا مشكل پسند هستند و ممكن است ميل به خوردن ماهي سبب شود كه هيچ غذاي ديگري را نخورند.
ج- ماهي خام حاوي تياميناز است و موجب از بين رفتن تيامين مي‌گردد.
د- ماهي، حاوي آن مقدار پروتئين بالا كه براي جيره غذائي گربه‌ها لازم مي‌باشد نيست.
ه- الف و ج

4) افزايش ميزان كالري جيره غذائي سگ براي دوره‌هاي كوتاه مدت با كداميك از روشهاي زير قابل دستيابي است؟

الف- اضافه كردن 3-2 قاشق سوپ خوري از مكمل‌هاي تجاري به جيره غذائي
ب- افزايش دو برابر ميزان پروتئين جيره غذائي
ج- تغذيه دو برابر حيوان از آن مقدار غذائي كه بطور طبيعي به سگ داده مي‌شود.
د- اضافه كردن 6-3 قاشق سوپ خوري چربي به ازاي هر پوند غذائي كه به طور طبيعي به حيوان داده مي‌شود.
ه- دادن مكملهاي غذائي با شير كامل يا فراورده‌هاي لبني

5) زمانيكه توله‌ها بطور دستي تغذيه مي‌شوند شير گاو معمولي يك جانشين خوب براي شير سگ نمي‌باشد چرا كه:

الف- شير گاو پروتئن كمتري از شير سگ دارد.
ب- شير گاو حاوي مقدار زيادي كربوهيدرات است.
ج- شير گاو حاوي چربي به اندازه كافي نيست.
د- شير گاو انرژي كافي بر حسب Kcal/ml را فراهم نمي‌كند.
ه- تمام موارد بالا

6)  جهت اطمينان از يك جيره غذائي بالانس شده با پروتئين بالا و كيفيت خوب در سگهاي آبستن كه به مراقبت ويژه نياز دارند كداميك از روشهاي زير مطلوبتر است؟

الف- افزايش تغذيه حيوان آبستن، تا دو برابر مقدار غذائي كه بطور طبيعي داده مي‌شود.
ب- ميزان پروتئين جيره غذائي در طي هفته آخر آبستني افزايش يابد.
ج- بهبود تركيب پروتئين جيره غذائي كه با اضافه شدن تخم مرغ، جگر و پنير در طي سه هفته آخر آبستني انجام مي‌گردد.
د- در مراحل اوليه آبستني ميزان غذاي حيوان تا دو برابر مقدار عذائي كه بطور طبيعي به حيوان داده مي‌شود افزايش مييابد، سپس همچنانكه شكم حيوان بزرگتر ميشود مقدار كل غذا كاهش مي‌يابد، چرا كه جاي كمتري براي معده وجود دارد.
ه- حداقل 5/1 ليتر شير، روزانه به غذاي حيوان افزوده مي‌شود تا كلسيم و چربي اضافي مورد نياز را جبران كند.

7)  چرا به سگ يا گربه نبايستي تخم مرغ خام داده شود ؟

الف- آلبومين با بيوتين باند ميشود و موجب كمبود نسبي بيوتين ميگردد.
ب-سفيده تخم مرغ خام، نسبتا بي‌ثبات و ناپايدار است و به سرعت دناتوره ميشود و موجب اختلال گوارشي ميگردد.
ج- زرده تخم مرغ حاوي اسيدهاي چرب غير اشباع است و زمانيكه در معرض اسيد معده قرار گيرد فاسد ميشود.
د- تمام موارد بالا
ه- هيچكدام

8)  دسترسي سگها و گربه‌ها به آب تازه چگونه بايد باشد؟

الف- هميشه
ب - چندين بار در روز
ج - بعد از خوردن غذا و قبل از استراحت حيوان
د- بستگي به شرايط و درجه حرارت محيط دارد.
ه- دو بار در روز، يكبار صبح و يكبار شب 

9) سن مناسب براي دادن مكملهاي غذائي، در توله‌هائي كه براي از شير گرفتن از مادر آماده مي‌شوند:

الف- به محض آنكه چشمهاي حيوان باز مي‌شود.
ب-4-3 هفتگي
ج- 8-6 هفتگي
د- تا زمانيكه مادر به توله‌هايش شير ميدهد نبايستي مكمل داده شود.
ه – مكملهاي غذائي از بدو تولد بايد در جيره غذائي گنجانده شود.


10)  به منظور نگهداشتن يك جيره غذائي بالانس شده مكملهاي افزودني نبايستي بيش ازچند در درصد جيره باشد؟

الف- 5% 
ب - 15%
ج- 25%
د- 33%
ه- 50%

11) توله‌ها و بچه گربه‌هاي تازه متولد شده كه جهت پرورش دستي آماده مي‌شوند با كداميك از روشهاي زير ميتوان تغذيه نمود؟

الف- شيشه‌هاي شير كوچك
ب- لوله‌هاي معدي
ج- قطره چكانهاي چشمي
د- سرنگهاي كوچك
ه- موارد الف و ب


12) وجود علائمي نظير رشد كم ، خشك شدن چشم (xerophthalmia)، بيماري عفوني پوست و آسيب در رشد استخوان ناشي از كمبود كدام ويتامين زير ميباشد؟

الف - vitamin A
ب- vitamin D 
ج- vitamin E
د- vitamin C
ه- vitamin K 

13) بيماري ريكتز در حيوانات جوان و استئومالاسي در بالغين به همراه لوردوزيس، بد شكلي قفسه سينه و تاخير در خروج دندانهاي دائمي علائم كمبود كدام ويتامين ميباشد؟

الف- vitamin A
ب- vitamin D
ج- vitamin E
د- vitamin C 
ه- vitamin K 

14) نارسائي توليد مثلي به همراه تولد جنين مرده يا ضعيف، ديستروفي عضلاني تغذيه‌اي در كمبود كدام ويتامين ديده ميشود؟

الف- vitamin A
ب- vitamin D 
ج- vitamin C 
د – vitamin E 
ه - vitamin K 

15) تأخير در التيام زخم و افزايش حساسيت به بيماري ناشي از كمبود كدام ويتامين زير است؟ 

الف- vitamin A
ب- vitamin D 
ج - vitamin C 
د – vitamin E 
ه- vitamin K 

16) ويتامينهاي محلول در چربي شامل:

الف- vit.B12vit.c; vit A; vit E and vit.K 
ب- اسيد پانتوتنيك، vit B1; vit E; vit D; vit A 
ج- vit C; vit E; vit D; vit A 
د- vit k; vit E; vit D; vit A 
ه- vit C; vit B12; vit B1; vit B2 ; B6 

17) كداميك از ويتامينهاي زير، به عنوان يك نياز غذائي سگهاي سالم مطرح نميباشد؟

الف- vitamin A 
ب- vitamin B12 
ج- vitamin C 
د – vitamin D 
ه- vitamin E 

18) بي اشتهائي، توقف رشد و ضعف ماهيچه‌اي در ارتباط با كمبود كدام ويتامين مي‌باشد؟

الف- ريبوفلاوين
ب- نياسين
ج- بيوتين
د- كوبالامين
ه- تيامين

19) كمبود كداميك از ويتامينهاي زير موجب آنميميكروسيتيك، هيپوكروميك ميشود ؟

الف- ريبوفلاوين و تيامين
ب – اسيد فوليك و پيريدوكسين
ج – ويتامين K و اسيد فوليك
د - ويتامين E و ويتامين B12
ه – ويتامين K و بيوتين

20) علا ئمي نظير بي اشتهائي، كاهش وزن، دكلسيفيه شدن استخوان، افزايش حساسيت و بيماري مفا صل ناشي از ازدياد حساسيت به كدام ويتامين است ؟

الف- vitamin A 
ب- vitamin B6 
ج- vitamin B12 
د – vitamin C 
ه- vitamin D 

21)  بي اشتهائي، كاهش وزن، اسهال، كم خوني، قرمزي و اولسر غشاهاي مخاط دهان و زبان همگي علائمي‌ از كمبود كدام ويتامين هستند ؟

الف – vitamin A
ب – نياسين
ج – تيامين 
د – اسيد پانتوتنيك
ه – اسيد فوليك

22)  تمام موارد زير در ارتباط با هيپرويتامينوزD ميباشند به‌ جز :

الف – كلسيفيكاسيون بافت نرم
ب – آسيب كليوي
ج – هيپوپاراتيروئيديسم ثانوي
د – هيپركلسمي
ه – مرگ

23)  يك منبع غني از اسيد فوليك: 

الف – ماهي
ب – تخم مرغ 
ج – كبد
د –شير 
ه – كليه 

24)  به جيره غذائي سگهائي كه از كمبود كدام ويتامين رنج ميبرند، مخمر آبجو بايستي افزوده شود؟

الف- vitamin A
ب- vitamins B 
ج - vitamin C 
د – vitamin E 
ه- vitamin K

25)  كداميك از اندامهاي بدن، حاوي بالاترين مقدار ويتامين K ميباشد ؟

الف – كبد 
ب – كليه
ج – طحال
د – قلب
ه – پانكراس

26)  هنگاميكه كه يك حيوان تب دارد، ميزان دريافت كالري بايستي:

الف – تا Kcal/Ib 3 وزن بدن افزايش يابد.
ب – كاهش يابد.
ج – با دكستروز 5 % همراه با سالين حيوان را نگهداشت، زيرا در اين وضعيت نبايستي چيزي خورانده شود.
د – هيچكدام از موارد بالا
ه – گزينه ب و ج 

27) جهت التيام شكستگي استخوان ران در يك گربه 2.5 ساله جيره غذائي چگونه بايد باشد؟

الف- مكملهاي غذائي به همراه فسفر
ب - مكملهاي غذائي به همراه كلسيم
ج – مكملهاي غذائي به همراه كلرور منيزيم
د – الف و ب
ه – استفاده از مينرالهاي كلسيم و فسفر در جيره غذائي سبب بر هم خوردن نسبت Ca/P شده و روند ترميم شكستگي را طولاني مينمايد

28) مديريت جيره غذائي در حيوانات مبتلا به نارسائي مزمن كليه (CRF) چگونه بايد باشد؟

الف – پروتئينها بايستي محدود شوند تا فراوردههاي ازته متابوليك و علائم اورمي‌ ناشي از آن كاهش يابد.
ب – پتاسيم بايستي به كمتر از 5 % جيره غذائي كاهش يابد.
ج – در موارديكه نارسائي كليه پيشرفته است، مقدار نمك تا 3 % جيره غذائي افزايش يابد.
د - گزينه الف و ب صحيح است.
ه – تمام موارد

29)  درمان طولاني مدت با آنتي بيوتيكهاي خوراكي موجب كمبود كدام ويتامين ميشود ؟

الف- vitamin A
ب- vitamins B 
ج - vitamin C 
د – vitamin D 
ه- vitamin E

30)  مديريت جيره غذائي در سگهاي مبتلا به هيپوتيروئيديسم شامل : 

الف – اضافه كردن تركيبات آنزيميبه غذاي طبيعي حيوان
ب – تغيير جيره غذائي حيوان با گوشت گوساله و پنير كم چرب
ج – نگهداشتن حيوان با غذاهاي حاوي كالري پائين
د – كاهش مقدار پروتئين، چربي و كربوهيدرات جيره غذائي
ه – تمام موارد بالا


پاسخهاي صحيح


1 ) لف
2 ) ه
3 ) ه
4 ) د
5 ) ه
6 ) ج
7 ) الف
8 ) الف
9 ) ب
10) ب

11) ه
12) الف
13) ب
14) د
15) ج
16) د
17) ج
18) ه
19) ب
20) الف

21) ب
22) الف
23) ج
24) ب
25) الف
26) الف
27) ه
28) ه
29) ب
30) ج

اصول‌ نگهداري‌ از مرغ‌ عشق‌

 

معرفي

مرغ‌ عشق‌ (Budgerigar) يكي‌ از اعضا كوچك‌ خانواده‌ طوطي‌ها محسوب‌ مي‌شود. مهد اين‌ پرنده‌ زيبا استراليا مي‌باشد.در طول‌ قرن‌ 19 و 20 هزاران‌ جفت‌ از اين‌ پرنده‌ به‌ ساير قاره‌ها آورده‌ شد و خيلي‌ زود توانست‌ جاي‌ خود را به‌ عنوان‌ يك‌حيوان‌ خانگي‌ محبوب‌ باز كند. رنگهاي‌ زيبا، صداي‌ دلنشين‌، توانايي‌ تقليد صدا، طبيعت‌ اجتماعي‌، نگهداري‌ آسان‌ وقيمت‌ ارزان‌، مرغ‌ عشق‌ را به‌ يكي‌ از محبوب‌ترين‌ پرندگان‌ تبديل‌ كرده‌ است‌.


 خصوصيات‌

مرغ‌ عشق‌ در رنگهاي‌ متنوعي‌ وجود دارد كه‌ از جمله‌ آنها سبز، زرد، آبي‌ و شيري‌ مي‌باشد. در طبيعت‌ به‌ كمك‌ منقارقوي‌ و شكل‌ انگشتان‌ پاهايش‌، دو انگشت‌ رو به‌ جلو و دو تا رو به‌ عقب‌ به‌ راحتي‌ از شاخه‌ها بالا مي‌رود.

مرغ‌ عشق‌ حدودا در 3 ماهگي‌ بالغ‌ مي‌شود. برجستگي‌ روي‌ قاعده‌ منقار در غالب‌ پرندگان‌ نر بالغ‌ آبي‌ روشن‌ يا بنفش‌و در ماده‌ بالغ‌ قهوه‌اي‌ است‌. البته‌ اين‌ رنگ‌ در نابالغين‌ كاملا مشخص‌ نيست‌ ضمن‌ اينكه‌ هنگام‌ بيماري‌ يا پيري‌ رنگ‌بتدريج‌ كم‌ مي‌شود.

مرغ‌ عشق‌ ماده‌ در هر نوبت‌ به‌ طور متوسط 4-6 تخم‌ مي‌گذارد. جوجه‌ها 16-18 روز بعد از تخم‌ بيرون‌ آمده‌ و24-28 روز در لانه‌ مي‌مانند. در طول‌ اين‌ مدت‌ جوجه‌ها به‌ شدت‌ وابسته‌ به‌ مادر هستند.


v  ساير مشخصات‌

طول‌ عمر: 7-8 سال‌وزن‌: 40-45 گرم‌طول‌ بدن‌ پرنده‌ نر: 18 سانتيمتر


v  خريداري‌

بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ مرغ‌ عشق‌ (مانند ساير حيوانات‌ خانگي‌) حتما بايد از جاي‌ مطمئن‌ خريداري‌ شود. سن‌ مناسب‌براي‌ خريد 6-7 هفتگي‌ است‌. هنگام‌ خريد به‌ وضعيت‌ پرها دقت‌ كنيد چرا كه‌ نشانه‌ خوبي‌ از وضعيت‌ كلي‌ پرنده‌ است‌.در پرنده‌ سالم‌ پرها صاف‌، شفاف‌ و درخشان‌ مي‌باشند در حاليكه‌ پرنده‌ بيمار كسل‌ بوده‌ و پرهاي‌ ژوليده‌اي‌ دارد. چشم‌هابايد شفاف‌، درخشان‌ و فاقد تورم‌ باشند. پاها به‌ راحتي‌ ميله‌ قفس‌ را بگيرند و پرنده‌ در حالت‌ ايستاده‌ زاويه‌ 30 نسبت‌ به‌خط قائم‌ داشته‌ باشد. اطراف‌ مخرج‌ طبيعي‌ و پرنده‌ شاداب‌ باشد.


v  رابطه‌ با انسان‌ و حيوانات‌ خانگي‌

مرغ‌ عشق‌ خيلي‌ زود اهلي‌ شده‌ و به‌ خانه‌ خو مي‌گيرد. مي‌توان‌ به‌ آن‌ ياد داد كه‌ روي‌ انگشت‌ بنشيند (شكل‌ 2). حضورسگ‌ و گربه‌ موجب‌ ناراحتي‌ پرنده‌ مي‌شود حتي‌ اگر به‌ آن‌ دسترسي‌ نداشته‌ باشند.



پرنده‌ جديد را بايد بتدريج‌ وارد كرد حتي‌ اگر جفت‌ پرنده‌ شما باشد. بهتر است‌ ابتدا در قفسهاي‌ مجزا ولي‌ كنار هم‌باشند (بدون‌ تماس‌) تا به‌ هم‌ عادت‌ كنند.


v  نگهداري‌

قفس‌: بايد فضاي‌ كافي‌ براي‌ تحرك‌ پرنده‌ داشته‌ باشد. اندازه‌ توصيه‌ شده‌ براي‌ يك‌ جفت‌ مرغ‌ عشق‌ 75‚60‚100سانتيمتر مي‌باشد. داشتن‌ ميله‌هاي‌ افقي‌ (نسبت‌ به‌ عمودي‌) ارجح‌ است‌ چرا كه‌ پرنده‌ مي‌تواند براي‌ بالا رفتن‌ از آن‌استفاده‌ كند.

مكان‌ قفس‌: قفس‌ بايد در اتاقي‌ روشن‌، با هواي‌ مناسب‌ و در جريان‌ (با دماي‌ 1-26 سانتيگراد بدون‌ تغييرات‌ ناگهاني‌)،بدون‌ دود سيگار و در گوشه‌اي‌ از اتاق‌ قرار داد تا پرنده‌ احساس‌ امنيت‌ كند. پرنده‌ نبايد در معرض‌ تابش‌ مستقيم‌ خورشيدباشد همچنين‌ آشپزخانه‌ محل‌ مناسبي‌ براي‌ قفس‌ نمي‌باشد چون‌ داراي‌ بخارات‌ مضر است‌. ارتفاع‌ قفس‌ بهتر است‌طوري‌ باشد كه‌ پرنده‌ حدودا هم‌ سطح‌ چشمان‌ شما باشد تا كنترل‌ و اهلي‌ كردن‌ آن‌ ساده‌تر شود.
با توجه‌ به‌ اينكه‌ مرغ‌ عشق‌ در شب‌ ساعاتي‌ را مي‌خوابد در صورتيكه‌ برق‌ روشن‌ است‌ بهتر است‌ روي‌ قفس‌ با پارچه‌پوشانده‌ شود.

وسايل‌ داخل‌ قفس‌: وسايل‌ لازم‌ براي‌ قفس‌ شامل‌ ظروف‌ آب‌، غذا و سنگريزه‌ و قالب‌ معدني‌ (يا كف‌ دريا) مي‌باشد.اسباب‌ بازي‌ نيز بويژه‌ براي‌ يك‌ پرنده‌ تنها لازم‌ است‌.
كف‌ قفس‌ را مي‌توان‌ با روزنامه‌ (رنگي‌ نباشد) يا روزنامه‌ كه‌ روي‌ آن‌ ماسه‌ ريخته‌ شده‌ است‌، پوشاند. آبخوري‌ لوله‌اي‌،براي‌ مرغ‌ عشق‌ مناسب‌ است‌. جلوي‌ ظروف‌ آب‌ و غذا بايد ميله‌ باشد تا پرنده‌ بتواند بر روي‌ آن‌ بنشيند ضمن‌ اينكه‌ظروف‌ آب‌ و غذا نبايد زير ميله‌هاي‌ بالايي‌ قفس‌ باشند چر كه‌ با مدفوع‌ پرنده‌ آلوده‌ مي‌شوند. آب‌ هميشه‌ تازه‌ و تميز بايددر اختيار پرنده‌ باشد. كف‌ قفس‌ بايد هر روز و كل‌ قفس‌ 3-4 روز يك‌ بار تميز شوند.

ميله‌ داخل‌ قفس‌: ميله‌هاي‌ چوبي‌ نسبت‌ به‌ پلاستيكي‌ ارجح‌ هستند ضمن‌ اينكه‌ بهتر است‌ قطر ميله‌ها متفاوت‌ باشد. به‌طور كلي‌ قراردادن‌ شاخه‌ درخت‌ بويژه‌ به‌ جاي‌ ميله‌هاي‌ بالايي‌ قفس‌ مناسبتر است‌ چرا كه‌ پرنده‌ مي‌تواند از آن‌ بالا رفته‌ضمنا ناخن‌هايش‌ نيز ساييده‌ مي‌شود. براي‌ اين‌ كار مي‌توان‌ يك‌ ساقه‌ به‌ قطر 1-1/5 سانتيمتر پيدا كرده‌ كه‌ عاري‌ ازسمپاشي‌، قارچ‌ و مدفوع‌ پرندگان‌ وحشي‌ باشد سپس‌ برگ‌ و شاخه‌هاي‌ اضافي‌ آن‌ را قطع‌ كرده‌ و داخل‌ قفس‌ قرار داد.

اسباب‌ بازي‌: مرغ‌ عشق‌ آينه‌ را دوست‌ دارد. مي‌توان‌ يك‌ آينه‌ كوچك‌ را داخل‌ قفس‌ قرار داد يا بهتر است‌ يك‌ آينه‌ديواري‌ كنار قفس‌ باشد تا پرنده‌ خود را ببيند. اسباب‌ بازيهاي‌ ديگر مورد علاقه‌ مرغ‌ عشق‌ شامل‌ نردبان‌، تاب‌، توپ‌پينگ‌پنگ‌ آويزان‌ و زنگ‌ مي‌باشند.


v  تمرين‌ و ورزش‌

مرغ‌ عشق‌ نياز به‌ پرواز آزاد دارد. در صورتيكه‌ پرنده‌ شما به‌ قفس‌ عادت‌ كرده‌، مي‌تواند هر روز بيرون‌ بيايد و در اتاق‌پرواز كند. براي‌ اين‌ كار ابتدا بايد شرايط اتاق‌ كاملا مناسب‌ باشد. در و پنجره‌ها بسته‌، بخاري‌ها خاموش‌ و سگ‌ و گربه‌ دراتاق‌ نباشد. آنگاه‌ مي‌توان‌ در قفس‌ را باز كرده‌ تا پرنده‌ 20-30 دقيقه‌ بازي‌ كند. پرنده‌اي‌ كه‌ به‌ قفس‌ خود عادت‌ كرده‌ پس‌ ازاين‌ مدت‌ باز خواهد گشت‌ بويژه‌ اگر به‌ طور منظم‌ براي‌ بازي‌ بيرون‌ آورده‌ شود.


v  صحبت‌ كردن‌

مرغ‌ عشق‌ تا حدي‌ قادر است‌ صحبت‌ كردن‌ را بياموزد. بهترين‌ زمان‌ براي‌ ياد دادن‌ از حدود 5-6 هفتگي‌ است‌. پرنده‌نر از نظر يادگيري‌ بهتر از ماده‌ مي‌باشد. براي‌ ياد دادن‌ بايد توجه‌ كرد كه‌ كلمه‌ بدقت‌ و بارها تكرار شود. با توجه‌ به‌ اينكه‌پرنده‌ معني‌ كلمه‌ را نمي‌فهمد بايد كلمه‌ به‌ يك‌ شكل‌ تكرار گردد.


v  تغذيه‌

غذاي‌ اصلي‌ مرغ‌ عشق‌ در اسارت‌ و آزادي‌ دانه‌ است‌. دانه‌ها شمال‌ 2 گروه‌ مهم‌ هستند:

1ـ دانه‌ غلات‌: كربوهيدرات‌ زياد و چربي‌ كم‌ دارند; مانند ارزن‌ و ذرت‌.

2ـ دانه‌هاي‌ روغني‌: چربي‌ زياد و كربوهيدرات‌ كم‌ دارند; مانند تخم‌ آفتابگردان‌ يا تخم‌ كتان‌.
غذاي‌ مناسب‌ مرغ‌ عشق‌ شامل‌ دانه‌ قناري‌ و ارزن‌ مي‌باشد ولي‌ اين‌ تركيب‌ غذاي‌ كاملي‌ نيست‌ بويژه‌ هنگام‌ توليد مثل‌و براي‌ بالانس‌ كردن‌ آن‌ اضافه‌ كردن‌ يك‌ دانه‌ روغني‌ (مانند تخم‌ كتان‌) لازم‌ است‌. علاوه‌ بر اينها سبزيجات‌ (مانند هويج‌،كلم‌)، ميوه‌هاي‌ تازه‌ (مانند سيب‌، انگور) و نيز مكمل‌ توصيه‌ مي‌شوند. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ هر نوع‌ تغيير جيره‌ به‌ تدريج‌انجام‌ شود.

مكمل‌: دو مكمل‌ مهم‌ براي‌ مرغ‌ عشق‌ سنگريزه‌ (يا شن‌) و كف‌ دريا مي‌باشند. پرندگان‌ دانه‌خوار از جمله‌ مرغ‌ عشق‌اغلب‌ قبل‌ از خوردن‌ دانه‌ اقدام‌ به‌ خوردن‌ سنگريزه‌ مي‌كنند. سنگريزه‌ در سنگدان‌ پرنده‌ كمك‌ به‌ شكستن‌ دانه‌ كرده‌ ونقش‌ مهمي‌ در هضم‌ آن‌ دارد. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ سنگريزه‌ آلوده‌ نباشد. كف‌ دريا يك‌ منبع‌ با ارزش‌ كلسيم‌ است‌ ضمناپرنده‌ جوان‌ از آن‌ براي‌ اصلاح‌ منقارش‌ نيز استفاده‌ مي‌كند. بهتر است‌ در جايي‌ فيكس‌ باشد تا توسط پرنده‌ جابجا نشود.


آب‌ (براي‌ نوشيدن‌ و استحمام‌)

مرغ‌ عشق‌ به‌ آب‌ كمي‌ نياز دارد ولي‌ آب‌ تازه‌ در ظرف‌ تميز بايد هميشه‌ در دسترس‌ باشد. بهتر است‌ آب‌ هر روزعوض‌ شود.
پرنده‌ براي‌ آراستن‌ پرهاي‌ خود نيز نياز به‌ آب‌ دارد. برخي‌ پرنده‌ها براي‌ استحمام‌ ظرف‌ آب‌ را دوست‌ دارند و برخي‌ديگر را مي‌توان‌ به‌ آرامي‌ اسپري‌ زد. بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ اين‌ كار در يك‌ روز خوب‌ و گرم‌ انجام‌ شود و پرنده‌ قبل‌ ازخوابيدن‌ خود زمان‌ مناسب‌ براي‌ خشك‌ شدن‌ داشته‌ باشد.


v  توليد مثل‌

براي‌ موفقيت‌ در جوجه‌ گرفتن‌ بايد به‌ موارد زير توجه‌ شود:
1ـ فراهم‌ آوردن‌ شرايط مناسب‌ نگهداري‌ و تغذيه‌
2ـ قرار دادن‌ جعبه‌ آشيانه‌ (شكل‌ 3): يك‌ محرك‌ براي‌ توليد مثل‌ محسوب‌ مي‌شود. براي‌ مرغ‌ عشق‌ جعبه‌ آشيانه‌ به‌ اندازه‌23‚17‚17 سانتيمتر و ورودي‌ به‌ قطر 4-5 سانتيمتر مناسب‌ است‌. وجود يك‌ ميله‌ جلوي‌ سوراخ‌ ورودي‌ كمك‌ مي‌كندپرنده‌ نر جفت‌ خود را هنگام‌ خوابيدن‌ روي‌ تخم‌ها بهتر تغذيه‌ كند. بهتر است‌ كف‌ جعبه‌ آشيانه‌ كشويي‌ باشد (مانندشكل‌) تا تميز كردن‌ آن‌ به‌ سادگي‌ صورت‌ گيرد. ضمنا مرغ‌ عشق‌ تخم‌ را مستقيما روي‌ چوب‌ مي‌گذارد و نياز به‌ ماده‌ديگري‌ نيست‌.
3ـ استرس‌: استرس‌ را بايد به‌ حداقل‌ رساند. صاحبان‌ وسواسي‌ يا فضول‌ كه‌ بطور متناوب‌ داخل‌ جعبه‌ آشيانه‌ را نگاه‌مي‌كنند و نيز ظاهر شدن‌ شكارچيان‌ مانند گربه‌ اطراف‌ قفس‌ از عوامل‌ مهم‌ استرس‌ محسوب‌ مي‌شوند.
4ـ نقش‌ تحريك‌ ساير پرندگان‌: مي‌توان‌ 2 جفت‌ مرغ‌ عشق‌ را در قفس‌هاي‌ مجزا ولي‌ در كنار يكديگر قرار داد. صداي‌ هرجفت‌ مي‌تواند جفت‌ مقابل‌ را به‌ نشان‌ دادن‌ رفتار توليد مثلي‌ تشويق‌ كند.
5ـ تأثير نور: افزايش‌ تدريجي‌ مدت‌ زمان‌ وجود نور تحريك‌ مناسبي‌ است‌. فصل‌ جفت‌گيري‌ مرغ‌ عشق‌ >معمولا< بهار وتابستان‌ است‌.


v  بيماريهاي‌ مهم‌


رشد بيش‌ از حد ناخن‌ها و منقار: در صورت‌ بروز اين‌ پديده‌ بايد از محلي‌ كه‌ فاقد عروق‌ خوني‌ هستند كوتاه‌ شوند. اگرانجام‌ آن‌ مشكل‌ است‌ به‌ دامپزشك‌ مراجعه‌ كنيد.

سرماخوردگي‌: نشانه‌هاي‌ اين‌ بيماري‌ تب‌، كاهش‌ اشتها و حركات‌ مداوم‌ دم‌ است‌. بيماري‌ در صورت‌ پيشرفت‌ به‌ذات‌الريه‌ منتهي‌ مي‌شود. علاوه‌ بر درمان‌ دارويي‌ بايد دماي‌ اتاق‌ را تا 27 درجه‌ سانتيگراد بالا برده‌ و ثابت‌ نگه‌ داشت‌. به‌اشتها آمدن‌ پرنده‌ تأثير زيادي‌ در بهبودي‌ دارد بنابراين‌ بايد غذاهاي‌ مورد علاقه‌ پرنده‌ به‌ همراه‌ ويتامين‌ B به‌ آن‌ داده‌ شود.

بيماري‌ پسيتاكوز: اهميت‌ اين‌ بيماري‌ در قابليت‌ انتقال‌ آن‌ از مرغ‌ عشق‌ (و ساير طوطي‌ها) به‌ انسان‌ مي‌باشد. براي‌جلوگيري‌ از اين‌ امر، مرغ‌ عشق‌ را از جاهاي‌ كاملا مطمئن‌ خريداري‌ كرده‌ و در صورت‌ مشاهده‌ علائمي‌ چون‌ لاغري‌،كسالت‌، ريزش‌ از بيني‌ و اسهال‌ سبز ضمن‌ قطع‌ تماس‌ با پرنده‌ به‌ دامپزشك‌ مراجعه‌ كنيد.

داستان يك سگ ولگرد

چند دكان نانوايي، قصابي، عطاري، دو قهوه خانه و يك سلماني كه همه ي آنها براي رفع احتياجات خيلي ابتدايي زندگي بود تشكيل ميدان ورامين را مي داد. ميدان و آدمهايش زير خورشيد قهار نيم سوخته، نيم بريان شده، آرزوي اولين نسيم غروب و سايه ي شب را مي كردند. تنها بنايي كه خودنمايي مي كرد برج معروف ورامين بود كه نيم تنه ي استوانه اي ترك ترك آن با سر مخروطي پيدا بود. گنجشك هايي كه لاي درز آجرهاي ريخته ي آن لانه كرده بودند نيز از شدت گرما خاموش بودند و چرت مي زدند. فقط صداي ناله ي سگي فاصله به فاصله سكوت را مي شكست.

اين يك سگ اسكاتلندي بود كه پوزه ي كاه دودي (رنگ دودي كه از آتش زدن كاه بلند مي شود) و به پاهايش خال سياه داشت. گوشهاي بلبله، موهاي تابدار و دو چشم با هوش آدمي در پوزه ي پشم آلود او مي درخشيد. در ته چشم هاي او روح انساني ديده مي شد. نه تنها يك تشابه بين چشم هاي او و انسان وجود داشت بلكه يك نوع تساوي ديده مي شد. دو چشم ميشي پر از درد و زجر و انتظار كه فقط در پوزه ي يك سگ سرگردان ممكن است ديده شود. ولي به نظر مي آمد نگاه هاي دردناك و پر از انتظار او را كسي نمي ديد و نمي فهميد! جلوي دكان نانوايي پادو او را كتك ميزد. جلوي قصابي شاگردش به او سنگ مي پراند. اگر زير سايه اتومبيل پناه مي برد لگد سنگين كفش ميخ دار شوفر از او پذيرايي مي كرد و زماني كه همه از آزار به او خسته مي شدند بچه ي شيربرنج فروش لذت مخصوصي از شكنجه ي او مي برد. در مقابل هر ناله اي كه ميكشيد يك پاره سنگ به كمرش ميخورد و صداي قهقه ي بچه پشت ناله ي سگ بلند ميشد و مي گفت: "بد مسب صاحاب" مثل اينكه همه ي آنهاي ديگر هم با او همدست بودند و به طور موذي و آب زيركاه از او تشويق مي كردند. همه محض رضاي خدا او را ميزدند و به نظرشان خيلي طبيعي بود كه سگ نجسي را كه مذهب نفرين كرده و هفت تا جان دارد بچزانند. بالاخره بچه ي شيربرنج فروش به قدري پاپي شد كه حيوان ناچار به كوچه اي كه سمت برج ميرفت فرار كرد؛ يعني خودش را با شكم گرسنه به زحمت كشيد و در راه آبي پناه برد. سر را روي دو دست خود گذاشت، زبانش را بيرون آورد در حالت خواب و بيداري به كشتزاري كه جلويش موج مي زد تماشا ميكرد.

از وقتي كه در اين جهنم دره افتاده بود دو زمستان مي گذشت كه يك شكم سير غذا نخورده بود، يك خواب راحت نكرده بود، يك نفر پيدا نشده بود كه دست نوازشي روي سر او بكشد، يك نفر توي چشم هاي او نگاه نكرده بود. بي اختيار به ياد برادرش افتاد كه گوش هاي بلبله ي او را گاز ميگرفت، زمين ميخوردند، بلند ميشدند، ميدويدند، و بعد يك همبازي ديگر پيدا كرد كه پسر صاحبش بود. در ته باغ دنبال او ميدويد، پارس ميكرد، لباسش را دندان ميگرفت. وقت شام و ناهار دور ميز مي گشت و خوراك ها را بو مي كشيد، و گاهي زن صاحبش با وجود مخالفت شوهر يك لقمه برايش ميگرفت. بعد نوكر پير مي آمد و او را صدا ميزد: " پات... پات... " و خوراكش را در ظرف مخصوصي كه كنار لانه چوبي او بود مي ريخت.

يك روز پاييز صاحب پات با دو نفر ديگر كه پات آنها را مي شناخت در اتومبيل نشستند و پات را صدا زدند و در اتومبيل پهلوي خودشان نشاندند و بعد از چند ساعت راه در همين ميدان پياده شدند. صاحبش با آن دونفر از همين كوچه ي كنار برج گذشتند ولي اتفاقا" بوي سگ ماده اي او را يكمرتبه ديوانه كرد، به فاصله هاي مختلف بو كشيد و بالاخره از راه آب باغي وارد باغ شد ولي ديري نكشيد كه با چوب و دسته بيل به هوار او آمدند و از همان راه آب بيرونش كردند. پات گيج و منگ و خسته همين كه به خودش آمد به جستجوي صاحبش رفت. در چندين پس كوچه بوي رقيقي از او مانده بود. همه را سركشي كرد و تا خرابه هاي بيرون آبادي هم رفت اما آيا صاحبش رفته بود و او را جا گذاشته بود...؟ هراسناك در چندين جاده شروع به دويدن كرد ولي زحمت او بيهوده بود. عاقبت رفت دم راه آبي كه آنجا سگ ماده بود، ولي جلوي راه آب را سنگچين كرده بودند. پات با حرارت خاصي با دستش زمين را كند تا شايد بتواند داخل باغ شود، اما غير ممكن بود. بعد از آنكه مايوس شد در همانجا مشغول چرت زدن شد.

نصف شب پات از صداي ناله ي خودش از خواب پريد. هراسان در چند كوچه پرسه زد. با احتياط جلوي دكان نانوايي رفت كه تازه باز شده بود؛ يك نفر كه نان زير بغلش بود به او گفت: " بياه... بياه... " و يك تكه نان گرم جلوي او انداخت. پات نيز با كمي ترديد نان را خورد و دمش را براي او جنباند. آن شخص دستي روي سر پات كشيد و بعد با احتياط قلاده ي او را باز كرد. مثل اين كه همه مسئولست ها و وظايف را از گردن پات برداشتند. ولي همين كه دوباره دمش را تكان داد و نزديك دكان رفت لگد محكمي به پهلويش خورد و ناله كنان دور شد. از آن روز پات بجز لگد، قلبه سنگ و ضرب چماق چيز ديگري از اين مردم عايدش نشده بود. انگار همه ي آنها دشمن خوني او بودند و از شكنجه ي او كيف مي بردند. چند روز اول را به سختي گذراند ولي بعد كم كم عادت كرد. به علاوه سر پيچ كوچه دست راست جايي را سراغ كرده بود كه آشغال و زباله ها را در آنجا خالي مي كردند و در ميان زباله ها بعضي تكه هاي خوشمزه مثل استخوان، چربي، پوست، كله ماهي و خيلي خوراكي هاي ديگر كه او نمي توانست تشخيص بدهد پيدا مي شد. چيزي كه بيشتر همه پات را شكنجه مي داد احتياج او به نوازش بود. او مثل بچه اي شده بود كه همه ش توسري خورده و فحش شنيده، اما احساسات رقيقش هنوز خاموش نشده. چشمهاي او اين نوازش را گدايي مي كرد و حاضر بود جانش را بدهد در صورتي كه يك نفر به او احساس محبت كند.

در همان حال كه پات توي راه آب چرت مي زد چندبار ناله كرد و بيدار شد. در اين وقت احساس گرسنگي شديدي كرد. گرسنگي تمام درونش را شكنجه مي داد به طوري كه تمام دردهاي ديگرش را فراموش كرد. به زحمت بلند شد و با احتياط به سمت ميدان رفت. در همين وقت يك اتومبيل با سر و صدا و گرد و خاك وارد ميدان شد. مردي از اتومبيل پياده شد، به طرف پات رفت و دستي روي سر حيوان كشيد. پات دمش را جنباند و با ترديد به آن مرد نگاه كرد. آن مرد گردش مختصري دور ميدان كرد و بعد رفت و در يكي از اتومبيل ها نشست. پات جرات نميكرد كه بالا برود. كنار اتومبيل نشسته بود، به او نگاه مي كرد. يكدفعه اتومبيل ميان گرد و غبار به راه افتاد، پات هم بي درنگ دنبال اتومبيل شروع به دويدن كرد. له له ميزد و با وجود دردي كه در بدن داشت دنبال اتومبيل شلنگ بر ميداشت و به سرعت ميدويد. پات دو سه بار به اتومبيل رسيد ولي باز عقب افتاد. يكمرتبه حس كرد تمام اعضايش از اراده ي او خارج شده و قادر به كمترين حركتي نيستند. اصلا" نمي دانست چرا دويده؟ نميدانست به كجا مي رود. نه راه پس داشت و نه راه پيش. با سر خميده به زحمت خودش را كنار جاده كشيد و شكمش را روي ماسه ي داغ و نمناك گذاشت. با ميل غريزي خودش كه هيچوقت گول نمي خورد حس كرد كه ديگر از اينجا نمي تواند تكان بخورد. سرش گيج ميرفت. درد شديدي در شكمش حس ميكرد. در ميان تشنج و پيچ و تاب دستها و پاهايش كم كم بي حس ميشد. عرق سردي تمام تنش را فرا گرفت... .

نزديك غروب سه كلاغ گرسنه بالاي سر پات پرواز ميكردند. يكي از آنها با احتياط آمد نزديك او نشست. همين كه مطمئن شد پات هنوز نمرده است دوباره پريد. اين سه كلاغ براي در آوردن دو چشم ميشي پات آمده بودند.

                                  قسمتهایی از کتاب سگ ولگرد نوشته "صادق هدایت" 

گربه و سگ، يا سوسك و موش: انتخاب كنيد

همه ساله از طريق رسانه هاي گروهي جهان شاهد پيامدهاي مهلك بيماري هاي مشترك انسان و حيوان و بحث پيرامون چگونگي آنها و پيشگيري و درمان آنها توسط متخصصان و نهادهاي پزشكي دنيا هستيم. بيش از سي سال است كه همه ساله كنگره هايي با شركت وزارتخانه هاي بهداشت و درمان، ادارات كل دامپزشكي، سازمان محيط زيست، شهرداري ها، مراكز تحقيقاتي دانشگاه ها و تشكل هاي غيردولتي و افرادي كه به نحوي باموضوع اين بيماري ها مربوط هستند در اغلب كشورهاي دنيا برگزار مي  شود.
تاكنون اما، در ايران كه تقريبا در اغلب نقاط آن انواع بيماري ها با منشا حيواني سلامتي و جان ميليون ها شهرنشين و روستايي را تهديد مي  كند، شاهد برگزاري چنين كنگره هايي نبوده ايم. خوشبختانه امسال روز ۱۳ تير از سوي وزارت بهداشت و درمان، روز مبارزه با بيماري هاي قابل انتقال بين انسان و دام اعلام و مقرر شده تا چنانچه اولين همايش آن در سالن رازي تهران با شركت وزارت بهداشت و درمان، سازمان محيط زيست،وزارت كشور و تعدادي از محققان و استادان دانشگاهها موفقيت آميز بود، اين همايش همه ساله ادامه يابد. نگارنده از سال ۸۰ با طرح دو شكايت در دادگاه از اشخاص و نهادهاي خاطي دست اندركار تامين بهداشت عمومي؛ و جلوگيري عملي از شيوع بيماري مسكوت گذارده شده سالمونلا كه از جدي ترين بيماري هاي قابل انتقال بين انسان و حيوان است، با متوقف ساختن خريد و فروش غيرقانوني آبزيان آلوده به باكتري هاي قابل انتقال به انسان مانند لاك پشت، مارآبي، سمندر و غيره؛ متوقف كردن تاكسيدرمي غيرمجاز وغيربهداشتي حيوانات وادار كردن سازمان محيط زيست به مجوزدار ساختن و نظارت بهداشتي بر مراكز نگهداري حيوانات وحشي و اطلاع رساني هاي گسترده درباره اين گونه مسايل از طريق رسانه هاي گروهي، عملا وارد گود مبارزه شده است. فعاليت هاي انجام شده كه در تسريع در تصميم گيري براي برگزاري همايش ياد شده در روز ۱۳ تير ماه امسال نقش مهمي داشته، اميدوار است اين كنگره كه امسال احتمالا بيش از همايش نمادين نخواهد بود، در سالهاي آينده تبديل به كنگره هايي با شركت وزارت بهداشت و درمان، اداره كل دامپزشكي، سازمان محيط زيست، شهرداري ها، مراكز تحقيقاتي دانشگاه ها و تشكل هاي غيردولتي و افرادي كه به نحوي با موضوع اين بيماري ها مربوط هستند، شود كه در آنها نياز مبرم به منابع جامع و دقيقي از اطلاعات علمي مربوط به اين بيماري ها احساس شده و به تهيه فهرستي از اين بيماري ها توسط كميته هاي خدمات بهداشتي كنگره و تنظيم مقالاتي همراه با تاريخچه اي از موارد اين بيماري ها كه در بين افراد جامعه چه به طور حقيقي و چه به صورت مجازي ممكن است رخ دهد، بينجامدو با تماس مسوولان شوراي بهداشت عمومي و اداره دامپزشكي با نويسندگان و محققان اين مقالات مجموعه هاي مستقل و كاملي براي مقاصد آموزشي در دانشگاه ها، مراكز پزشكي و دامپزشكي، كاركنان خدمات بهداشت عمومي، پزشكان خانواده و افراد علاقه مند تهيه شده و در اختيار آنها قرار گيرد. اما تا برآورده شدن اين اميدها و آرزوها راه درازي در پيش است؛ پس امسال هم به فكر خود باشيم.

علت ها و معلول ها
يك تشكل غير دولتي زيست محيطي با سابقه تحقيقات پيرامون شناسايي نابساماني فرهنگي زيست محيطي شهري و روستايي ايران، يكي از علل اصلي بروز اين بيماري هاي مشترك را رفتار ستمگرانه انسان با حيوان تشخيص داده است؛ روابطي نه بر پايه نيازمندي  واقعي انسان به كار حيوان و استفاده صحيح از حيوان و محصولات ميداني بلكه بر اساس بهره كشي غيرانساني و ظالمانه كه از تمايل به سودجويي مالي و به لذت بردن و خوشگذراني  بي     قيد و شرط انسان سرچشمه مي     گيرد. حكومت بي     حد و مرز انسان بر حيوان كه شامل كشتار بي     رويه، بهره كشي غيرانساني از آنها در رشته هاي كشاورزي، حمل و نقل، تحقيقات پزشكي و آرايشي، پرورش يا نگهداري شكنجه آور آنها براي شكار يا استفاده از پوست آنها، بدرفتاري با آنها در سيرك ها و باغ وحش ها به منظور سرگرمي و تفريح و... بدترين ستم از ميان ستم هايي  است كه در مجموع قلمروي زندگي انسان كنوني وجود دارد و انسان به اين ستم بيشترين بي تفاوتي و بي    اعتنايي را نشان مي    دهد زيرا اين ستمگري را خارج از چارچوب مناسبات بين خود و همنوعان خود مي   داند و نمي  داندكه بابت اين ستمگري ها چه بهاي هنگفتي را پرداخته و مي  پردازد:
بيماري هاي مهلكي كه به شكنجه و مرگ او منجر مي  شود حاصل شكنجه و مرگ هايي است كه خود باعث آن بوده است.
از آنجا كه شايع ترين قسم بيماري هاي قابل انتقال از حيوان به انسان نه تنها از طريق بيمار ساختن آنها و از طرق مختلف بلكه از دخالت مخرب انسان در چرخه زندگي و فعل و انفعالات طبيعي بين آنهانيز سرچشمه مي  گيرد، نگارنده ارايه راهنماي ساده و عملي پيشگيري و جان بدر بردن از چند گونه اين بيماري ها كه به ويژه در فصل تابستان گريبانگير انسان مي  شود- براي استفاده شهروندان بويژه تهراني ها- را به پرداختن به ساير موضوعات گسترده اين رشته كه از حوصله اين مقاله كوتاه خارج است، ترجيح داده است.

گربه و سگ، يا سوسك و موش: انتخاب كنيد
در سالي كه گذشت ۸۰ تا ۹۰ درصد بچه گربه هاي خانگي و ولگرد از بيماري Cat flu كه گربه هاي زير ۴ سال به آن مبتلا مي  شوند و به هيچ وجه قابل سرايت به انسان نيست، تلف شده اند. ميزان تلفات بچه گربه هايي كه از ۲۰ تا ۳۰ گربه خياباني كه تحت نظر و مورد تحقيق نگارنده قرار داشته متولد شده اند صد درصد بوده است. با آنكه در سال هاي گذشته طرح چند نهاد دولتي براي كشتار گربه هاي تهران توسط گروه مهرايران وانجمن حمايت از حيوانات خنثي شد، از آنجا كه نيمي از گربه هاي بالغ خانگي و ولگرد همه ساله در اثر تصادف باخودروها در خيابان از بين مي  روند، در سال آينده تهران دچار كمبود جدي گربه ها در سطح شهر بوده، مورد هجوم سوسكها و جوندگان موذي كه طعمه هاي اصلي گربه هاي خانگي و ولگرد هستند، قرار خواهيم گرفت.
پس به نفع شما و خانواده شما است كه در خانه گربه داشته باشيد و بيشتر مواظب تغذيه و بهداشت او باشيد.
در خانه اي كه گربه هست، علاوه بر موش و سوسك، حتي مگس و زنبور نيز نخواهيد يافت.
اين خانه احتياجي به سمپاشي ندارد.
چنانچه برخي افراد خانواده شما يا همسايگانتان حيوان دوست نيستند، فوايد وجود گربه ولگرد در خيابان خود را كه معضل جوندگان وحشرات موذي در سطح محله را حل مي  كنند برايشان توضيح دهيد. كافي است بگوييد سوسك هايي كه در زيرزمين ها و گذرگاه هاي فاضلاب و پشت كابينت ها و درون ديوارها و زيركفپوش هاي منازل شما به سرعت توليد مثل مي  كنند، تا ۲۱۸ روز زنده مي  مانند و به اكثر سموم شيميايي مقاوم شده اند، حامل ۴۰ گونه باكتري بيماري زا و كشنده كه باعث عفونت هاي روده اي، تب تيفوئيد، سل، وبا، جذام، طاعون، اسهال خوني، عفونت مجاري ادراري، تب نخاعي، ذات الريه، ديفتري، تب مالت، مشمشه، وباي مرغي، سياه زخم، كورك و آبسه ها، آسم، قارچ هاي پوستي و... هستند كه تماس تصادفي مايع متعفن دهانشان و ترشحات بدن شان با سطوح ، براي پخش همگي اين باكتري ها كافي است. كافي است بگوييد كه گربه ها- شكارچيان طبيعي اين سوسك ها- كه همانند آنها در شب فعالند، با عادت دفن كردن مدفوع خود در خاك و ليسيدن مداوم اندام خود پاكيزه ترين پستانداران دنيا هستند.
با وجود هشدار مكرر گروه هاي زيست محيطي و متخصصان آگاه، كشتار سگ هاي ولگرد در ده سال گذشته باعث ازدياد سرسام آور موش هاي بزرگ جثه در سطح شهر شده اند. اين موش ها در غياب شكارچيان اصلي خود در مراكز دفع زباله ها در اطراف شهر ديگر دشمن طبيعي نداشته و به سرعت تكثير مي  شوند. ساليانه مبالغ هنگفتي بابت پروژه هاي نه چندان موفق موش كشي صرف مي شود. اين در صورتي است كه در كشورهاي ديگر مانند چين و تركيه سگ هاي ولگرد را براي مبارزه طبيعي با موش ها نگه مي  دارند و در كشورهاي پيشرفته تر از طريق پروژه هاي تربيتي كم هزينه، كارآيي آنها را در مبارزه با اين جوندگان در شهر و روستا بالا برده اند. پس:
اگر در محله خود هنوز گربه يا سگ هاي ولگرد داريد آنها را پاسدار سلامت خود بدانيد و از دادن غذا به آنها دريغ نورزيد. آنها را از خود نرانيد و مهرباني كردن به آنها را از دور يا نزديك به كودكان خود بياموزيد.
غذاهاي مانده خود را شب ها در ظروف يكبار مصرف در محلي مناسب مثل حياط يا باغچه يا در كنار كيسه هاي زباله قرار دهيد.
اگر آنها در زيرزمين ها يا شوفاژخانه هاي شما بچه آوردند (از قديم گفته اند در خانه اي كه اينها بزايند، بركت به آن خانه رو خواهد آورد) آنها را نيازاريد و جابه جا يا طرد نكنيد.
اگر حيوان مصدومي در خيابان ديديد او را به حال خود رها نكنيد. او را در جاي امني نگهداري كنيد و از دامپزشك كمك بگيريد.
براي اطلاعات بيشتر با يكي از انجمن هاي حمايت از حيوانات تماس بگيريد.

باسيلوس آنتراسيس : Bacillus.anthracis

اين باكتری عامل بيماری سياه زخم هست كه به زبان انگليسي آنتراكس Anthrax و به فرانسوی شاربن مي نامند و نام آنتراكس از كلمه يونانی anthrakis به معنی ذغال گرفته شده كه بدليل زخم سياه رنگی هست كه در اين بيماری بوجود مياد. از بيماريهای مشترك انسان و تعداد زيادی از حيوانات است كه البته در حيوانات شايعتر و در انسان كمتر هست. باكتری ميله ای شكل و غيرمتحرك و دارای كپسول بوده و هوازی-بی هوازی اختیاری است از خصوصيات مهم اين جنس و اين باكتری توليد هاگ يا اسپور Spore است به همین دلیل مقاومت محیطی زیادی دارند و اکثرا در آب هوا و بخصوص خاک حضور دارند.

 در مورد مقاومت این باکتری باید گفت که فرم رویشی و جوانه زده مقاومتی همانند مقاومت سایر باکتری های بدون هاگ دارد یعنی حساس هست و در گرمای 60 درجه و مواد ضد عفونی کننده عادی بزودی از بین میرود ولی هاگ یا اسپور آن سالها در شرایط عادی باقی می ماند و پس از این مدت اگر در شرایط مناسب قرار گیرد به فرم رویشی تبدیل می شود.گزارش های مختلفی از دوام هاگ این باکتری وجود دارد بطوریکه بقاء آن را در طبیعت تا 60 سال گزارش کرده اند. عواملی که باعث هاگ گذاری  تبدیل هاگ به فرم رویشی و تبدیل فرم رویشی به هاگ می شود موجب بقاء باکتری است که در این مورد می توان به  زمینهای قلیائی و حاوی آهک و مقداری ازت در اثر نباتات گندیده (که این مناطق به مناطق گرمخانه ای موسوم هستند) و همچنین فصول بارانی و خشکسالی های پی در پی و گرمایی بیش از 15 درجه اشاره کرد که تناوب تبدیل هاگ به رویشی و رویشی به هاگ را تامین می کند (این تبدیلات بطور استثنا در هاگ این باکتری وجود دارد یعنی با مساعد شدن شرایط به فرم رویشی تبدیل میشود و با نامساعد شدن مجددا به شکل هاگ برمیگردد). اسپور باکتری در دمای 120 درجه سانتیگراد در تحت فشار در اتوکلاو به مدت 15 دقیقه از بین میرود. عوامل دیگری که در از بین بردن هاگ این باکتری موثر است: گرمای خشک 140 درجه به مدت بیش از 3 ساعت  محلول 10% فرمالین در دمای 40 درجه به مدت 15 دقیقه( اما در دمای کمتر مدت زمان بیشتری مورد نیاز است) محلول 5% سود سوزآور. اما نور آفتاب و گندیدن لاشه بر هاگ باکتری اثر کمی دارد.

بیماری سیاه زخم یا شاربن در حیوانات و انسان:

در دام ها در شرایط طبیعی تمام علفخواران نسبت به این بیماری حساسیت زیادی دارند.نشخوارکنندگان بویژه گوسفند و گاو و بز بسیار حساس می باشند و در صورت ابتلا بیماری بیشتر به شکل فوق حاد بوده و تلف میشوند.حساسیت دام های تک سمی نیز زیاد است اما از نظر حساسیت بعد از نشخوارکنندگان قرار دارند.گوشتخواران حساسیت کمی دارند و بطور استثناء ممکن است مبتلا شوند.پرندگان به این بیماری مقاومت دارند به استثنای شترمرغ که حساس است. نژاد در حساسیت دامها موثر است بطوریکه گوسفندان آفریقا نسبت به سایر نژادها مقاومت بیشتری به شاربن دارند همچنین حیوانات مسن بذلیل ایمنی اکتسابی و تدریجی بیش از حیوانات جوان مقاومت دارند. انسان به بیماری شاربن حساس بوده و با تماس با حیوانات مبتلا و یا فراورده های آلوده به این بیماری مبتلا میشود.

 راه انتقال انتشار و ورود بیماری:

 بیماری شاربن در انسان در نتیجه تماس مستقیم با حیوانات بیمار و یا فراورده های حیوانات مثل     پوست  مو و پشم ایجاد می شود بنابراین دامپزشکان دامداران  میکروب شناسان  کشاورزان چوپانان  کارگران کشتارگاهها و کارگرانی که در صنایع پوست و پشم کار می کنند بیشتر در معرض ابتلاء به این بیماری هستند.در حیوانات میکروب شاربن بطور مستقیم از حیوان آلوده به حیوان سالم منتقل نمی شود بلکه میکروب در بافتهای حیوانات مبتلا وجود داشته و کمی قبل از مرگ از راه ترشحات مختلف به خارج دفع میشود همچنین اگر لاشه حیوانات تلف شده کالبدگشایی شود و یا در دسترس پرندگان و یا حیوانات شکاری قرار گیرد ممکن است بطور وسیع و خطرناکی میکروب را در خاک پراکنده کند بنابراین انتشار میکروب در یک منطقه ممکن است بوسیله جریا آب حشرات سگها و سایر گوشتخواران پرندگان وحشی و یا مدفوع دامهای مبتلا تامین شود. ورود عفونت به یک منطقه غیرآلوده همواره بوسیله مواد آلوده حیوانی مانند گرد استخوان  کود پوست روده پشم و مواد کنسانتره و یا علوفه آلوده صورت میگیرد.

میکروب شاربن در انسان و حیوان ممکن است از راه خراش های پوستی یا از راه گوارشی و یا از طریق تنفس ایجاد آلودگی نماید گرچه در بیشتر مواقع طرز ایجاد آلودگی به درستی معلوم نیست اما غالبا تصور می شود که دامها در نتیجه خوردن غذاها و یا آب های آلوده مبتلا میشوند و در انسان میکروب بیشتر از راه خراش های پوستی وارد بدن می شود ولی ندرتا ممکن است از راه مخاط دستگاه تنفس و یا گوارش افراد را مبتلا کند. بنابراین بسته به راه ورود میکروب  سه نوع شاربن ایجاد میشود: شاربن پوستی  شاربن تنفسی و شاربن گوارشی.

بیماری زایی شاربن:

 باسیلوس آنتراسیس از طریق تولید سم یا زهرابه به میزبان حمله میکند بطور دقیقتر بیماریزایی باسیلوس آنتراسیس به دو عامل مربوط است: کپسول  و  زهرابه. به این ترتیب که کپسول  باکتری را در برابر بیگانه خوارها و فاگوسیت ها و سایر عوامل دفاع غیرآختصاصی بدن محافظت می کند و زهرابه یا توکسین از سه جزء مهم پروتئینی تشکیل شده است.

 

سیاه زخم پوستی: معمولا در مناطقی از پوست دست و بازو که بیشتر در معرض تماس با آلودگی هستند روی می دهد(پوست صورت و گردن هم با شیوع کمتری گرفتار می شوند). علائم: ضایعه معمولا با ایجاد جوش بی درد در محل ورود میکروب آغاز می شود که به سرعت گسترش می یابد و به قرحه ای که اطراف آن را طاولهای کوچک احاطه کرده اند منجر می شود و به نکروز قرمز تیره و سیاه رنگی تبدیل می شود (در مرکز زخم یک اثر و جای زخم سیاه رنگ بوجود می آید).این ضایعه قطر 1 تا 3 سانتیمتری داشته و به آن پوسچول بدخیم (malignant pustule) می گویند. در اثر زهرابه میکروب  خیز و ادم وسیع  بزرگ شدن عقده های لنفاوی(لنفادنوپاتی)  تب بی حالی و نیز سر درد هم ممکن است دیده شود. بیماری در اکثر موارد خودبخود محدود شده و بهبودی حاصل می شود اما موارد درمان نشده می تواند به باکتریمی (وجود باکتری در خون ) مننژیت و مرگ منجر شود و این تلفات در اینگونه افراد حدود 20% است. این بیماری در مناطق استوایی شایع تر است.

 

سیاه زخم تنفسی یا ریوی در انسان که بیماری پشم ریسان هم خوانده می شود در اثر استنشاق اسپور ها ایجاد می گردد که در ابتدا آثاری شبیه به سرماخوردگی دارد ولی بزودی به بیماری شدید ریوی و پنومونی تهدید کننده تبدیل می شود.میزان تلفات در این شکل بیماری حتی افرادیکه تحت درمان دقیق قرار می گیرند زیاد است چون وقتی به بیماری مظنون می شوند که جراحات قابل ترمیم نیست. علائم: تب  سرفه خشک  احساس ناراحتی در پشت جناغ سینه و نهایتا تنگی نفس حاد  تعریق و سیانوز .پرده جنب ریه هم درگیر می شود و پس از آن تجمع مایع خونی در فضای پلور ( فضای بین دو پرده جنب) روی می دهد. بیماری به سرعت پیشرفت می کند و در عرض 24 تا 36 ساعت شوک  افت دمای بدن  و مرگ رخ می دهد.

 

 

پیشگیری و درمان: سوزاندن یا دفن لاشه های آلوده در گودال های عمیق دارای آهک_ ضدعفونی محصولات حیوانی (بوسیله اتوکلاو)_ استفاده از دستکش و پوشاک محافظت کننده در افرادی که در خطر بالای ابتلاء قرار دارند_ ایمن سازی فعال دام ها به کمک واکسن زنده ضعیف شده (تخفیف حدت یافته) در این مورد واکسنی که وجود دارد حدود 9 ماه  به دام ایمنی می دهد_ واکسینه کردن افرادی که در خطر شغلی بالایی هستند. این واکسن بدون سلولی و حاوی آنتی ژن محافظت کننده (PA ) خالص شده می باشد. درمان بوسیله پنی سیلین G  انجام می شود که موثرترین درمان است. سویه های مقاوم تاکنون از بیمار جدا نشده است. 

 

 

 

 

 

 سیاه زخم گوارشی: در اثر مصرف گوشت آلوده ایجاد می شود.       علائم: بصورت یک التهاب دستگاه گوارش (گاستروانتریت)حاد  تضاهر می یابد تب شدید  نفخ شکم دلدرد و همچنین استفراغ خونی و اسهال خونی هم ممکن است دیده شود و نهایتا به مرگ منجر می شود.

تشخیص: تهیه گسترش و دیدن باسیل های گرم مثبت و بزرگ که بصورت زنجیره ای قرار گرفته اند.  اسپورها معمولا در گستره های بدست آمده از ترشح زخم دیده نمی شود . آزمایشات سرولوژی مفید نیستند.

در مورد هر گونه سئوالی با آدرس زیر تماس بگیرید:m_vet_666@yahoo.com  

تب مالت (brucellosis)

توضيح‌ كلي‌

تب مالت عبارت‌ است‌ از يك‌ عفونت‌ باكتريايي‌ كه‌ از گاوها، خوك‌ها، گوسفندان‌ يا بزهاي‌ آلوده‌ و عفوني‌ شده‌ به‌ انسان‌ انتقال‌ مي‌يابد. اين‌ بيماري‌ از انسان‌ به‌ انسان‌ مسري‌ نيست‌. اين‌ عفونت‌ باكتريايي‌ اعضاي‌ خون‌ساز بدن‌، از جمله‌ مغز استخوان‌، گره‌هاي‌ لنفاوي‌، كبد و طحال‌ را متأثر مي‌سازد. بيماري‌ در مردان‌ 60-20 ساله‌ شايعتر است‌. دوره‌ نهفتگي‌ بيماري‌ ممكن‌ است‌ 60-5 روز يا حتي‌ تا چندين‌ ماه‌ باشد. بيماري‌ يك‌ نوع‌ حاد و يك‌ نوع‌ مزمن‌ دارد.

علايم‌ شايع‌

در نوع‌ حاد، علايم‌ زير به‌طور ناگهاني‌ ظاهر مي‌شوند:
لرز، تب‌ متناوب‌، تعريق‌
خستگي‌ قابل‌ توجه‌
درد به‌ هنگام‌ لمس‌ ستون‌ فقرات‌
سردرد
بزرگ‌ شدن‌ گره‌هاي‌ لنفاوي‌ در نوع‌ مزمن‌، علايم‌ زير تدريجاً ظاهر مي‌شوند:
خستگي‌
درد عضلاني‌
كمردرد
يبوست‌
كاهش‌ وزن‌
افسردگي‌
ناتواني‌ جنسي‌
ندرتاً بروز آبسه‌ در تخمدان‌ها، كليه‌ها، و مغز

علل‌

عفونت‌ ناشي‌ از باكتري‌هايي‌ تحت‌ عنوان‌ بروسلا ، كه‌ از راه‌ مصرف‌ شير يا محصولات‌ لبني‌ (كره‌، پنير) يا محصولات‌ گوشتي‌ به‌ انسان‌ انتقال‌ مي‌يابد

عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر

وجود كمخوني‌ وخيم‌ يا سابقه‌ جراحي‌ معده‌. اين‌ مشكلات‌ باعث‌ كاهش‌ اسيد معده‌ مي‌شوند؛ وجود اسيد معده‌ شانس‌ عفونت‌ را كاهش‌ مي‌دهد.
در افرادي‌ كه‌ با حيوانات‌ سر و كار دارند، مثل‌ كشاورزان‌، قصابان‌، دامپزشكان‌، يا دامداران‌
مسافرت‌ به‌ مناطق‌ آلوده‌

پيشگيري‌

هيچ‌گاه‌ شير غيرپاستوريزه‌، از هر منبعي‌ كه‌ باشد، مصرف‌ نكنيد.
زماني‌ كه‌ با حيوانات‌ سر و كار داريد، از دستكش‌، محافظ‌ چشم‌، پيش‌بند، و ساير وسايل‌ محافظتي‌ استفاده‌ كنيد.
واكسيناسيون‌ دام‌ها

عواقب‌ مورد انتظار

با درمان‌ معمولاً در عرض‌ 4-3 هفته‌ خوب‌ مي‌شود.

 عوارض‌ احتمالي‌

ندرتاً عفونت‌ قلب‌، استخوان‌، مغز يا كبد
در صورت‌ ناكافي‌ بودن‌ مراقبت‌ و درمان‌، بيماري‌ ممكن‌ است‌ مزمن‌ شود يا معلوليت‌ رخ‌ دهد.

 

  درمان:‌

 

اصول‌ كلي‌

تشخيص‌ قطعي‌ با آزمايش‌ خون‌ انجام‌ مي‌گيرد.
درمان‌ شامل‌ يك‌ دوره‌ استراحت‌ در رختخواب‌ و مصرف‌ آنتي‌بيوتيك‌ است‌.
معمولاً لازم‌ نيست‌ كه‌ بيمار از ديگران‌ جدا شود.
تمامي‌ اعضاي‌ خانواده‌ كه‌ ممكن‌ است‌ از همان‌ محصول‌ لبني‌ آلوده‌ مصرف‌ كرده‌ باشند بايد تحت‌ معاينه‌ و آزمايش‌ قرار گيرند.

داروها

آنتي‌بيوتيك‌ براي‌ مبارزه‌ با عفونت‌، مثل‌ تتراسيكلين‌، براي‌ حداقل‌ سه‌ هفته‌
داروهاي‌ كورتيزوني‌ براي‌ كاهش‌ پاسخ‌ التهابي‌ در موارد شديد
داروهاي‌ ضد درد براي‌ درد عضلاني‌

فعاليت‌

تا زمان‌ برطرف‌ شدن‌ تب‌ و ساير علايم‌، در رختخواب‌ استراحت‌ نماييد. پس‌ از آن‌ تدريجاً فعاليت‌هاي‌ عادي‌ خود را از سر گيريد.

رژيم‌ غذايي‌

هيچ‌ رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود. اگر كاهش‌ وزن‌ قابل‌ توجه‌ باشد، كالري‌ غذايي‌ را افزايش‌ دهيد

نگهداری از گربه

 فراهم‌ كردن‌ وسايل‌ اوليه

پيش‌ از آوردن‌ گربه‌ به‌ منزل‌ بهتر است‌ وسايل‌ زير تهيه‌ شده‌ باشد. ظرف‌ آب‌ و غذا، محل‌ خواب‌، قفس‌ محل‌ گربه‌،برس‌، جعبه‌ براي‌ بچه‌ گربه‌، ظرف‌ يا سيني‌ شن‌ (جهت‌ دفع‌ ادرار و مدفوع‌) و يك‌ گلدان‌ چمن‌ يا گياه‌ غير سمي‌ (درصورتيكه‌ گربه‌ شما هميشه‌ داخل‌ است‌).
ظرف‌ آب‌ و غذا: بهتر است‌ فلزي‌ باشد و هر روز شسته‌ شود.
محل‌ خواب‌: گربه‌ نسبت‌ به‌ سگ‌ به‌ جاي‌ راحت‌تري‌ نياز دارد كه‌ از سرما و رطوبت‌ زياد مصون‌ باشد.
كنده‌ كوچك‌ جهت‌ پنجه‌ كشيدن‌: گربه‌ براي‌ تيز كردن‌ پنجه‌هاي‌ خود عادت‌ به‌ پنجه‌ كشيدن‌ دارد. بهتر است‌ يك‌ وسيله‌برايش‌ فراهم‌ كنيد در غير اينصورت‌ به‌ مبلمان‌ و فرش‌ شما ممكن‌ است‌ آسيب‌ وارد نمايد.
چمن‌ داخل‌ خانه‌: اگر گربه‌ هميشه‌ داخل‌ خانه‌ است‌ براي‌ جويدن‌ بايد گياه‌ در دسترس‌ داشته‌ باشد. علف‌ منبع‌ فيبرخوب‌ براي‌ گربه‌ است‌. ضمنا براي‌ گربه‌هاي‌ مو بلند كه‌ ممكن‌ است‌ كلاف‌ مو در معده‌شان‌ تشكيل‌ شود مي‌تواند بعنوان‌قي‌آور عمل‌ كند.
ظرف‌ شن‌: شن‌ آن‌ بايد بطور مرتب‌ و حداقل‌ هر 3 روز يكبار تعويض‌ شده‌ و تميز نگه‌ داشته‌ شود.

نگهداري‌ در خانه
گربه‌ را مي‌توان‌ به‌ راحتي‌ در خانه‌ نگه‌ داشت‌ به‌ شرطي‌ كه‌ سرگرمي‌ و تفريح‌ داشته‌ باشد. در نگهداري‌ گربه‌ 4 اصل‌ زيررا رعايت‌ كنيد.
پيرايش‌: گربه‌ مو بلند هر روز و گربه‌ مو كوتاه‌ 1 بار در هفته‌ برس‌ زده‌ شود. بعد از غذا براي‌ اينكار زمان‌ مناسبي‌ است‌.
تغذيه‌: به‌ گربه‌ خود بطور منظم‌، در زمان‌ معين‌ و در يك‌ مكان‌ مشخص‌ غذا بدهيد.
بازي‌: حداقل‌ روزي‌ 15 دقيقه‌ بازي‌ مورد نياز گربه‌ است‌ (بويژه‌ اگر فقط در منزل‌ باشد).
خواب‌: مكان‌ خواب‌ و استراحت‌ گربه‌ در نقطه‌اي‌ ساكت‌ باشد.

 فعاليت‌ و بازي‌
گربه‌ها نياز به‌ بيرون‌ بردن‌ روزانه‌ ندارند ولي‌ بايد آزاد باشند تا فعاليت‌ طبيعي‌ خود را انجام‌ دهند. گربه‌ها (بويژه‌ بچه‌گربه‌) به‌ بازي‌ روزانه‌ نياز دارند. توپ‌ پينگ‌پنگ‌، گلوله‌ كاموا و كارتن‌ خالي‌ اسباب‌ بازيهاي‌ مورد علاقه‌ گربه‌ به‌ شمارمي‌رود.

 تغذيه‌
انواع‌ غذاي‌ مناسب‌ براي‌ گربه‌ عبارت‌ است‌ از:
1ـ غذاي‌ تازه‌: شامل‌ گوشت‌، مرغ‌، ماهي‌، تخم‌ مرغ‌ پخته‌، شير و غيره‌.
2ـ غذاي‌ آماده‌: شامل‌ غذاي‌ كنسرو شده‌ (Canned food)، غذاي‌ خشك‌ (Dry food) و غذاي‌ نيمه‌ مرطوب‌ (Semimoist food)مي‌باشند ولي‌ در صورتي‌ كه‌ غذاي‌ تازه‌ مصرف‌ شود بايد بصورت‌ پخته‌ بوده‌ و نياز به‌ بالانس‌ دارد.
شير: هميشه‌ بايد شير تازه‌ داده‌ شود. شير را نبايد بعنوان‌ جايگزين‌ آب‌ داد. برخي‌ گربه‌ها توانايي‌ هضم‌ لاكتوز راندارند. در ناراحتي‌ معده‌ شير گاو داده‌ نشود.
آب‌: آب‌ تازه‌ بايد هميشه‌ در دسترس‌ گربه‌ باشد. نياز گربه‌ به‌ آب‌ بستگي‌ به‌ نوع‌ غذا دارد.

 نوع‌ و شرايط تغذيه‌
هر گربه‌ بايد داراي‌ ظرف‌ آب‌ و غذاي‌ جداگانه‌ و تميز باشد. زير ظرف‌ آب‌ و غذا بهتر است‌ روزنامه‌ انداخته‌ شود.محل‌ غذاخوري‌ گربه‌ بايد در جايي‌ ساكت‌ و تميز (مثلا گوشه‌ آشپزخانه‌) باشد و كمتر تغيير كند.
در صورتي‌ كه‌ بيش‌ از يك‌ گربه‌ داريد ظروف‌ غذا جدا باشد. يك‌ گربه‌ بزرگ‌ ممكن‌ است‌ به‌ يك‌ بچه‌ گربه‌ اجازه‌غذاخوردن‌ در يك‌ ظرف‌ مشترك‌ را ندهد. از سنين‌ پائين‌ بايد سعي‌ كرد گربه‌ را به‌ غذاهاي‌ مختلف‌ متنوع‌ عادت‌ داد.

بچه‌ گربه‌ تا 2 ماهگي‌ بايد در كنار مادر باشد و شير مادر را به‌ حد كافي‌ بخورد. از سن‌ 1 ماهگي‌ ميتوان‌ علاوه‌ بر شير مادرغذاي‌ نرم‌ جامد و شير گاو را نيز اضافه‌ كرد. در صورتيكه‌ بچه‌ گربه‌اي‌ به‌ اندازه‌ كافي‌ شير مادر را نخورده‌ باشد بايد تا 4ماهگي‌ شيرگاو در غذاي‌ بچه‌ گربه‌ موجود باشد (حداقل‌ 1 وعده‌) در صورتي‌ كه‌ گربه‌ نتواند شير گاو را هضم‌ كند ميتوان‌به‌ جاي‌ آن‌ ماست‌ شيرين‌ داد.

تعداد وعده‌هاي‌ غذايي‌ با توجه‌ به‌ سن‌ گربه‌ متفاوت‌ است‌.
1-2 ماهگي‌: 6 وعده‌. حداقل‌ 3 وعده‌ شير ولرم‌ و 3 وعده‌ غذاي‌ جامد نرم‌.
2-4 ماهگي‌: 4-5 وعده‌. 2 وعده‌ شير ولرم‌ و 2-3 وعده‌ غذا.
4-6 ماهگي‌: 3 وعده‌.
6 ماهگي‌ به‌ بعد: 2 وعده‌.
در آبستني‌ سنگين‌: 2-4 وعده‌ (13 بيشتر از غذاي‌ معمول‌).
در دوران‌ شيردهي‌: 4-5 وعده‌
گربه‌ پير: 2-3 وعده‌ ولي‌ ميزان‌ غذاي‌ هر وعده‌ كمتر باشد.

نظافت‌ و تميز كردن
برس‌ زدن‌: گربه‌ مو كوتاه‌ 1-2 بار در هفته‌ و گربه‌ مو بلند هر روز بايد برس‌ زده‌ شوند. اين‌ كار بايد به‌ آرامي‌ و در جهت‌موهاي‌ بدن‌ انجام‌ شود. در صورتي‌ كه‌ روي‌ بدن‌ كرك‌ بوجود آمده‌ باشد مي‌توان‌ از شانه‌ فلزي‌ براي‌ باز كردن‌ آن‌ استفاده‌نمود.
موي‌ گربه‌ بطور طبيعي‌ مي‌ريزد. در صورتي‌ كه‌ بطور منظم‌ برس‌ زده‌ نشود گربه‌ موهاي‌ سست‌ ريخته‌ شده‌ را خواهدبلعيد. اين‌ موها قادرند در دستگاه‌ گوارش‌ كنار هم‌ جمع‌ شده‌ و ايجاد گلوله‌هاي‌ مو (Hair ball) و انسداد نمايند.
تميز كردن‌ چشم‌، گوش‌ و دندان‌: حداقل‌ هفته‌اي‌ يكبار چشم‌ها و گوشها بايد بوسيله‌ پنبه‌ مرطوب‌ و تميز شده‌ و دندانهابا مسواك‌ كوچك‌ يا گوش‌ پاك‌كن‌ مسواك‌ زده‌ شوند. گربه‌ را بايد از بچگي‌ به‌ اين‌ موارد عادت‌ داد.
كوتاه‌ كردن‌ ناخنها: در صورتي‌ كه‌ گربه‌ شما دائم‌ در خانه‌ است‌ بهتر است‌ بطور منظم‌ انجام‌ شود. عمل‌ جراحي‌ قطع‌ناخن‌ توصيه‌ نمي‌شود زيرا دفاع‌ طبيعي‌ را از گربه‌ مي‌گيرد.
حمام‌ كردن‌: بطور كلي‌ گربه‌ نياز به‌ شستشو ندارد مگر اينكه‌ بدن‌ آن‌ واقعا كثيف‌ شده‌ باشد. در صورت‌ نياز به‌ حمام‌كردن‌، اين‌ كار بايد با آب‌ گرم‌ و شامپو مخصوص‌ انجام‌ شده‌ و پس‌ از آن‌ بدن‌ گربه‌ كاملا خشك‌ شود.